Twee middaglezingen

Akademiedag Natuurkunde

Datum:
27 oktober 2014 van 16:00 tot 17:30 uur
Locatie:
KNAW, Trippenhuis, Kloveniersburgwal 29, 1011 JV Amsterdam
Telefoon:
020 551 0710
Voeg toe:

Openbare lezingen door Roland Kanaar, hoogleraar moleculaire stralengenetica (Erasmus MC) en Jan Bergstra, hoogleraar programmatuur en software engineering (Universiteit van Amsterdam).

Maandelijks organiseert de KNAW openbare lezingen ten behoeve van kennisuitwisseling over wetenschappelijk onderzoek. De lezingen worden veelal gehouden door KNAW-leden, maar de Akademie biedt ook een podium voor jonge talentvolle onderzoekers.

DNA-schade en reparatie: mogelijkheden voor kankertherapie op maat

Roland Kanaar (Erasmus MC)

Kanaar-Roland-8201KWF Kankerbestrijding schat dat door de vergrijzing het aantal kanker diagnoses in Nederland met 40% zal stijgen naar 123.000 per jaar in 2020. Dit, in combinatie met het feit dat veel antikankertherapieën op dit moment geen volledige genezing geven en veel bijwerkingen veroorzaken, vraagt om nieuwe oplossingen. Een veelbelovende mogelijkheid voor vernieuwende therapie maakt gebruik van verschillen in de manier waarop onze gezonde lichaamscellen en kankercellen reageren op DNA-schade. Gezonde cellen zijn in staat om DNA-schade zeer efficiënt te repareren. Veel tumoren hebben juist in deze processen afwijkingen opgelopen, omdat dit een voordeel geeft; door ongerepareerde DNA-schade ontstaan mutaties die kunnen leiden tot precies de juiste eigenschappen waardoor de tumorcellen kunnen blijven groeien en/of uitzaaien.

Tegelijkertijd is dit afwijkende DNA-schade proces in tumorcellen dus ook hun achilleshiel, omdat het de mogelijkheid biedt specifiek de tumorcellen aan te pakken en normale cellen ongemoeid te laten. In het laboratorium wordt nauwgezet onderzocht hoe gezonde en tumorcellen reageren op DNA-schade. Met deze fundamentele kennis kunnen selectieve behandelmethodes voor therapieën op maat, die moeten bijdragen aan een hogere kwaliteit van leven van kankerpatiënten en een hogere overlevingskans, worden ontwikkeld.

Reken-informatica: eenvoudige structuren uit de wiskunde bezien als abstracte en concrete datatypen

Jan Bergstra (Universiteit van Amsterdam)

Natuurlijke, gehele en rationale getallen vormen de eenvoudigste oneindige structuren uit de wiskunde. Deze structuren spelen een hoofdrol in het elementaire wiskundeonderwijs, in het bijzonder het rekenonderwijs. Vanuit de theoretische informatica zijn noties zoals signatuur, meer soortige algebra, abstract datatype, termherschrijfsysteem, concreet datatype, en op de bovengenoemde getalsystemen van toepassing, ook al werd het daar niet voor ontworpen.
Jan Bergstra behandelt voor elk van de drie genoemde getalsystemen de vraag hoe die te beschrijven vanuit het genoemde begrippenkader uit de informatica. De merites van die beschrijvingen moeten blijken uit de resulterende meta-theorie. De stand van zaken op dat vlak wordt geschetst. Het blijkt dat heel voor de hand liggende vragen nog open zijn.

Zou men de theorie van deze structuren ter onderbouwing van rekenonderwijs langs de lijnen van dit begrippenkader opzetten dan ontstaat rekenen-informatica als alternatief voor, dan wel toevoeging aan, de in het Nederlandse taalgebied inmiddels gebruikelijke term 'rekenen-wiskunde'. Jan Bergstra gaat kort in op de mogelijke bijdragen van de rekenen-informatica aan de aanpak van het rekenonderwijs.

Aanmelden

U bent van harte welkom. Deelname is gratis, maar aanmelding is noodzakelijk. Dat kan via het aanmeldformulier op deze webpagina.