Lezingenreeks KNAW-NWO

Digital Humanities: hype of revolutie?

Datum:
10 december 2013 van 20:00 tot 22:00 uur
Locatie:
SPUI25, Spui 25-27, 1012 XM Amsterdam
Contact:
Telefoon:
020 525 8142
Voeg toe:

Deel 1: De digitale kaart van landschap, architectuur en verstedelijking. Met een inleiding door Piek Vossen (VU) en lezingen van Marianne Linde (TNO) en Maurice de Kleijn (VU). Moderator: Sandra Rottenberg.

De virtuele en de fysieke wereld worden in toenemende mate één. Google Earth en Google Streetview, overal aanwezige en altijd draaiende beveiligingscamera's zijn bekende voorbeelden waarbij van de digitale wereld gegluurd wordt in de fysieke wereld. Ook het omgekeerde vindt plaats: augmented reality projecteert de digitale wereld op gebouwen (makelaardij), auto’s (politie), en mensen en hun mobiele sporen (waar zijn je vrienden nu?).

digital-humanities.jpg

De invloed van de virtuele wereld op de fysieke wereld en daarmee op ons dagelijks leven is enorm. Voor alledaagse beslissingen baseren we ons tegenwoordig op versimpelde ruimtelijke modellen. Of we wel of niet met de fiets ergens heen gaan laten we afhangen van de buienradar. De locatie is waar de fysieke en virtuele wereld vaak samenvallen. Verschillende bronnen worden op basis van een XY-coördinaat met elkaar en de fysieke wereld gekoppeld en vormen zo de kijkgaatjes tussen de twee werelden.

De lezingen op 10 december haken in op de ontwikkelingen van de virtuele digitale wereld en de implicaties die deze hebben op spatial oriented digital humanities, gericht op geschiedenis en erfgoed van landschappen en de aansluiting daarvan op de ‘revolutie’ in de ruimtelijke ordening die momenteel gaande is.

Digital humanities: De digitale kaart van landschap, architectuur en verstedelijking from KNAW on Vimeo.

Marianne Linde (TNO) geeft een lezing over Geodesign waarbij zij schetst hoe - mede door de ontwikkelingen in sensing - de virtuele wereld, de geografie en ontwerpdisciplines elkaar toenaderen en welke impact deze toenadering heeft voor de ruimtelijke ordening. Door intuïtieve tooling en krachtige rekenmodellen kunnen op de toekomst gerichte ontwerpers de gevolgen van de beslissingen die ze nemen, in hun ontwerp direct zien en ermee werken. Ook zorgen tools, die op dezelfde manier werken als je smart phone en pc, ervoor dat de mening van de burger geografisch kan worden verzameld en zo direct als input kan gelden voor bestuurlijke discussies en ontwerpsessies. De geografie, de burger, bestuurlijke besluitvormingsprocessen en de ontwerpdisciplines worden nader tot elkaar gebracht. Kwantitatieve modellen en de mening van de burger komen samen op de ‘digitale’ tekentafel.

Digital humanities: De digitale kaart van landschap, architectuur en verstedelijking from KNAW on Vimeo.

Maurice de Kleijn (SPINlab VU) schetst vervolgens welke kansen er in deze revolutie liggen voor op het verleden gerichte disciplines. In toenemende mate worden bronnen uit en over het verleden gedigitaliseerd en gekoppeld aan een locatie. Archeologen, historici en kunsthistorici produceren veel waardevolle kennis gerelateerd aan een locatie, maar missen vaak de connectie met disciplines die het huidige en toekomstige landschap bestuderen. Niet alleen worden data die over verschillende databases verspreid zijn, vaak niet gevonden, veelal zijn deze door disciplinair jargon ook niet te begrijpen.

Digital humanities: De digitale kaart van landschap, architectuur en verstedelijking from KNAW on Vimeo.

Om de kennisuitwisseling tussen de op het verleden en op de toekomst gerichte disciplines te verbeteren heeft hij een erfgoedinstrument ontwikkeld. Om de meerwaarde van deze methode te onderzoeken heeft hij een experiment uitgevoerd voor de Romeinse wijk Testaccio. Hij heeft een zogeheten digitale culturele biografie ontwikkeld waarin alle archeologische en historische informatie chronologisch is samengevat op een digitale kaart in de vorm van een app. Door 35 Italiaanse architecten uit te dagen een ontwerp te maken voor een plein in Testaccio, waarbij de helft werkte met deze digitale culturele biografie en de andere helft zonder, heeft hij onderzocht wat voor effect deze methodologie heeft en welke rol er voor historische en erfgoedinformatie en dus voor de digital humanities (Geodesign) is weggelegd. Op 10 december presenteert hij de eerste resultaten van zijn onderzoek.

Over de sprekers

Marianne Linde is innovatiedirecteur urban development bij TNO.  Onder haar leiding worden nieuwe technologie en nieuwe kennis ontwikkeld die bijdragen aan duurzame, leefbare en vitale steden. TNO beschikt over een unieke set van milieu- en ruimtelijke modellen die tot voor kort vooral in beleidsprocessen en investeringsbeslissingen van grote bedrijven worden ingezet. Onder de vlag van smart cities wordt gewerkt aan de beschikbaarstelling van deze kennis voor vragen uit de participatiesamenleving. ICT (big data, geodesign en sensing) speelt daarbij een belangrijke rol.

Maurice de Kleijn is onderzoeker aan het Spatial Information Laboratory (www.spinlab.vu.nl) aan de Vrije Universiteit waar hij onderzoek verricht naar de rol van geospatial technologies in wetenschappelijk onderzoek naar de geschiedenis en het erfgoed van urbane en rurale landschappen. Maurice voert veel onderzoek uit samen met het CLUE heritage instituut (www.clue.nu), het Koninklijk Nederlands Instituut in Rome (waarvoor hij ook ambassadeur is) (www.knir.it) en het onlangs opgerichte LDE Center for Global Heritage and Development

Organisatie

KNAW en NWO in samenwerking met SPUI25

De reeks

Lange tijd lijken de geesteswetenschappen aan de zijlijn te hebben gestaan van de stormachtige ontwikkelingen in de wetenschap, maar de digitalisering van onderzoeksgegevens en collecties leidt nu tot een nieuw elan. Digitalisering bereidt de weg voor nieuwe onderzoeksvragen, analyses en toepassingen die voorheen niet mogelijk waren.

Wat zijn de digital humanities? Waarom noemt men ze ‘the Next Big Thing’? En in welke maatschappelijke behoefte voorziet het fenomeen?

In drie bijeenkomsten, georganiseerd door KNAW en NWO en ingeleid door Piek Vossen, hoogleraar computationele lexicologie aan de VU, geven wetenschappers hun visie op de ontwikkelingen.

Discussieleider is Sandra Rottenberg.