Op uitnodiging

Dispuutsavond KNAW, Akademie van Kunsten en De Jonge Akademie

Datum:
14 maart 2016 van 18:00 tot 21:30 uur
Locatie:
KNAW, Het Trippenhuis, Kloveniersburgwal 29, 1011 JV Amsterdam
Contact:
Telefoon:
020 551 0987
Voeg toe:

Bijeenkomst (op uitnodiging) voor leden van de KNAW, de Akademie van Kunsten en De Jonge Akademie.

Dispuutsavond

De volgende onderwerpen en vragen - afgeleid uit de Nationale Wetenschapsagenda - komen aan de orde tijdens deze vijftiende Dispuutsavond.

Dispuut 1

Begrijpen we de mens als we de hersenen begrijpen?

Geurts-Hilde-14040.jpgLange-de-Floris-13906.jpg

Inleidingen door Hilde Geurts (autisme: cognitie gedurende de levensloop, Universiteit van Amsterdam) en Floris de Lange (cognitieve neuroimaging, Donders Instituut Nijmegen)

Waarom doen wij wat we doen, zijn we wie we zijn en welke factoren beïnvloeden ons gedrag? Hoe ontstaan psychiatrische problemen en wat bepaalt voor sommigen mensen een glas als halfvol, maar zien anderen een halfleeg glas? Er zijn veel vragen over hoe flexibel ons gedrag is en hoe wij ons aanpassen aan de omgeving. Binnen de psychologie en psychiatrie lijkt het begrijpen van ons gedrag steeds meer gelijk te worden gesteld aan het begrijpen van de werking van de hersenen, maar is dat een goede ontwikkeling?


Hilde Geurts zal beargumenteren waarom psychologen en psychiaters hun horizon weer moeten verbreden en Floris de Lange zal beargumenteren waarom juist begrip van de hersenen zal leiden tot meer begrip over menselijk gedrag.

Dispuut 2

Wat is het geheim van veerkrachtige samenlevingen?

Lippe-van-der-Tanja-14577

Inleidingen door Beatrice de Graaf (geschiedenis van internationale relaties & global governance, Universiteit Utrecht) en Tanja van der Lippe (sociologie van huishoudens en arbeidsrelaties, Universiteit Utrecht)

Beatrice de Graaf
Om het geheim van veerkrachtige samenlevingen goed in beeld te brengen, helpt het om te laten zien wanneer en onder welke omstandigheden die veerkracht wordt ondermijnd, en het maatschappelijke weefsel aan stukken wordt gescheurd. Het ligt voor de hand om naar oorlog, burgeroorlog, naar fragiele of naar failed states te kijken. Maar mijn expertise ligt vooral op het vlak van radicalisering en terrorisme, en de bestrijding daarvan. Ik zal u kort meenemen op een tocht langs de vier grote golven van terrorisme & de relatie tussen het beëindigen van die golven en de veerkracht van de samenleving. 

Tanja van der Lippe
Waarom zijn sommige samenlevingen veerkrachtiger dan andere? Een belangrijke kwestie maar geen gemakkelijke, want sociale samenhang en inclusiviteit lijken momenteel onder druk te staan. Om het geheim te ontrafelen zou het goed zijn om beter naar de verbanden van een samenleving te kijken zoals families, communities en organisaties. Wat maakt dat mensen in deze sociale contexten samenwerken, wat hebben ze voor elkaar over ook op momenten dat het minder vanzelf gaat, en zodanig dat het tot meer veerkracht leidt.

Dispuut 3

Big Data verantwoord gebruiken

Aarts-Kees-8199 Witteloostuijn-Arjen-14889.jpg

Inleidingen door Kees Aarts (politicologie, Universiteit Twente) en Arjen van Witteloostuijn (economie en management, Tilburg University)

Kees Aarts
Ontwikkelingen in de informatietechnologie maken het mogelijk om grote hoeveelheden gegevens uit zeer uiteenlopende bronnen met elkaar te verbinden. Hierdoor zullen de grenzen tussen wetenschappelijke disciplines verder vervagen. Big data kunnen zo bijdragen aan de formulering en beantwoording van nieuwe onderzoeksvragen. Wanneer de data (mede) betrekking hebben op individuele personen, vormen ze tegelijkertijd een bedreiging voor de individuele levenssfeer. In weerwil van het geweld van de datarevolutie, is het te verwachten dat deze individuele levenssfeer – welke informatie over jezelf is privé, welke publiek? – de komende tijd aan belang zal winnen.

Arjen van Witteloostuijn
Big Data zijn hot. Iedereen overal in de wereld is op deze trein gesprongen. Ook in Nederland stort de ene na de andere universiteit zich in dezelfde vijver. De verwachtingen zijn enorm, ook in de context van de wetenschappen. Twee stellingen die bij voortduring worden geventileerd, zijn de volgende: 

  • Inductie wordt veel belangrijker, ten koste van deductie.
  • Ouderwetse statistiek is niet langer adequaat, in tegenstelling tot patroonherkenning. 

Beide stellingen berusten op gevaarlijke misverstanden. Daaraan gevolg geven zou betekenen dat de wetenschappen een paar grote stappen terug in de tijd zullen zetten. Het tegendeel zou moeten gebeuren: deductie wordt juist belangrijker; en ouderwetse statistiek wordt adequater.

Dispuut 4

Kunst als macht

AkademievanKunsten2016 Jonas Staal foto StephanVanfleterenHouwelingen-van-Hans-14753

Inleidingen door Jonas Staal (beeldend kunstenaar) en Hans van Houwelingen (beeldend kunstenaar)

Kunst wordt meestal bezien in een politiek hanteerbaar concept van vrijheid en autonomie, of als creatieve industrie en glijmiddel van het neoliberalisme. Kunst heeft een elementaire relatie tot de macht, argumenteren Van Houwelingen en Staal: maar kunst is ook macht. Het is de vraag hoe de kunst zich als machtsblok tot politiek en economie kan en moet verhouden. Van Houwelingen en Staal organiseren congressen die kunstenaars en politici samenbrengen om de relatie tussen kunst en politiek te verkennen en nieuwe modellen van bestuur, mobilisatie en actie voort te brengen: in 2011 Allegories of Good and Bad Government, een vier dagen en nachten durend marathon debat tussen vier kunstenaars en vijf politici en in 2014 Beyond Allegories, een acht uur durend debat in de gemeenteraad van Amsterdam. 

Deelname

In ieder dispuut passen maximaal 12 personen, dus er is beperkt plaats. Deelname geschiedt op volgorde van aanmelding. Rond 8 maart ontvangt u de bevestiging in welk dispuut u definitief bent geplaatst. Wij hopen u deze avond te mogen begroeten.

De dispuutsavond is een besloten bijeenkomst voor leden van de KNAW, De Jonge Akademie en de Akademie van Kunsten.