Op uitnodiging

Dispuutsavond Akademie van Kunsten, KNAW en De Jonge Akademie

Datum:
17 december 2014 van 18:00 tot 21:30 uur
Locatie:
KNAW, Het Trippenhuis, Kloveniersburgwal 29, 1011 JV Amsterdam
Telefoon:
020 551 0746
Voeg toe:

Bijeenkomst (op uitnodiging) geïnitieerd door de Akademie van Kunsten voor leden van de KNAW, de Akademie van Kunsten en De Jonge Akademie.

490x220 Twaalfde KNAW Dispuutsavond

De opzet is het zelfde als de voorgaande dispuutsavonden. Tijdens deze avond wordt een diner geserveerd. Het goede gesprek en de vrije gedachtenuitwisseling tussen deelnemers uit de kunsten en wetenschap staat centraal.

De volgende onderwerpen en vragen komen aan de orde tijdens deze dertiende Dispuutsavond.

Dispuut 1

Analyse en intuïtie

Inleidingen door Francine Houben en Wim van Saarloos

Francine Houben

Wim van Saarloos
De bètawetenschappen worden vaak gezien als deductieve wetenschappen. Dat gezichtspunt gaat teveel voorbij aan de rol van intuïtie ('ziet deze vergelijking er goed uit', 'wat vertelt symmetrie mij') en analogieën ('waar zag ik dit eerder', Feynman's 'the same equations have the same solutions'). Aan de hand van voorbeelden uit de natuurkunde zal ik de rol hiervan onderstrepen.

Francine Houben
Je kan alles proberen te analyseren, maar veel heeft gewoon met intuïtie te maken. Het werk van David Hockney heeft mij altijd aangesproken. In zijn werk bespeur ik een ondogmatische en optimistische levenshouding. En een durf om met nieuwe technieken in de kunst te experimenteren. Binnen het ingewikkeld krachtenveld van de architectenpraktijk is deze houding een bron van energie en uithoudingsvermogen. En voor de architectuur is de combinatie van analyse en intuïtie goud waard.

Dispuut 2

Vrijheid in kunst en wetenschap

Inleidingen door Barbara Visser en Carsten de Dreu

Barbara Visser Dreu-de-Carsten-4050

Het experiment staat onder druk, zowel in de kunst als in de wetenschap. Verantwoording, nut en doelmatigheid voeren de boventoon.

De mate waarin je je kwetsbaar kunt opstellen bepaalt je vrijheid: falen is dan ook een optie, fouten maken hoort bij experimenteren. Mag dat nog?

Om tot nieuwe inzichten te komen is een grote vrijheid cruciaal. Kunnen denken, zeggen en doen wat je wilt is noodzakelijk om tot nieuwe inzichten te komen. Maar in extreme vrijheid schuilt ook vrijblijvendheid: wanneer alles kan, heeft weinig meer betekenis. De grens is nodig om hem over te kunnen gaan.

Dispuut 3

Gentechnologie

Inleidingen door Cisca Wijmenga en Johan Simons

Wijmenga-Cisca-13813 Johan Simons

Cisca Wijmenga
De mens is niet zo voorspelbaar als het lijkt en kan wellicht zelfs gemodelleerd worden naar gelang de omstandigheden.  

Johan Simons
Als wij in staat zijn mensen te scheppen die het beter doen dan de mens die nu op aarde rondloopt, waarom doen wij dat dan niet. Of zijn wij al onderweg de nieuwe mens te scheppen, omdat alles wat wij denken en doen in de openbaarheid brengen? (vrij vertaald naar Peter Sloterdijk en Dave Eggers)

Dispuut 4

Is de logica van vraag en antwoord wel zo logisch?

Inleidingen door Charlotte Mutsaers en Frank Ankersmit

Charlotte Mutsaers Ankersmit-Frank-3803

Leitmotiv:
'I began by observing that you cannot find out what a man means by simple studying his spoken or written statements, even though he has spoken or written with perfect command of language and perfectly truthfull intention. In order to find out his meaning you must also know what the question was (a question in his own mind, and presumed by him to be yours) to which the thing he has said or written was meant as a answer.' (R.G. Collingwood)
 
Charlotte Mutsaers
Een roman zou je kunnen opvatten als een megabewering. Indien het waar is dat er achter elke bewering een vraag schuilt (Collingwood), dan zou er achter menige roman dus wel eens een resem aan vragen ten grondslag kunnen liggen. Is dat altijd het geval? En indien dat het geval is, begrijpen we de roman in kwestie dan ook beter nadat we de achterliggende vragen hebben opgespoord? Of moeten we ons bij het lezen wellicht minstens zoveel laten leiden door intuïtie vermits die bij het schrijven ook vaak een grote speelt. En kunnen lezers of schrijvers ook 'foute' vragen stellen?

Frank Ankersmit
Als Charlotte en Collingwood gelijk hebben, is een roman een megabewering die een bepaalde vraag veronderstelt. Maar hoe kom je erachter welke die vraag is? Daarvoor zal je waarschijnlijk toch in eerste instantie bij jezelf, als lezer, te rade moet gaan. Voor zover dat zo is, functioneert de roman dus als een spiegel voor jezelf. Je kijkt in de roman en wat zie je? Jezelf. Wat moeten we daar nu van vinden? Is die spiegelfunctie van de roman een verdienste ervan? Of schittert in de grote literatuur die spiegelfunctie juist door afwezigheid?’

Deelname

In ieder dispuut passen maximaal 12 personen, dus er is beperkt plaats. Deelname geschiedt op volgorde van aanmelding. Op 11 december ontvangt u de bevestiging in welk dispuut u definitief bent geplaatst. Wij hopen u deze avond te mogen begroeten.

De dispuutsavond is een besloten bijeenkomst voor leden van de KNAW, De Jonge Akademie en de Akademie van Kunsten.