Paradisolezingen 2015

Helden van de wetenschap: Erik Verlinde over Newton en de zwaartekracht

Datum:
1 februari 2015 van 11:00 tot 13:00 uur
Locatie:
Paradiso, Weteringschans 6, 1017 SG Amsterdam.
Telefoon:
0344 769 139
Voeg toe:

Lezing door prof. dr. Erik Verlinde (hoogleraar theoretische fysica UvA) over zijn historische held Isaac Newton

Centraal in deze Paradiso-lezing staan de monumentale bijdragen van Sir Isaac Newton aan de moderne natuurwetenschap en de invloed die zijn ideeën en manier van denken hebben gehad op de verdere ontwikkeling van de theoretische natuurkunde.

Newtons beschrijving van de Natuur in termen van ruimte en tijd, licht en materie, kracht en versnelling, vormt de basis waarop alle latere fundamentele theorieën zijn gebouwd. Zijn meesterwerk, de Philosophiae Naturalis Principia Mathematica met daarin Newtons beroemde wetten over de klassieke mechanica en de universele zwaartekracht, kwam voort uit een combinatie van filosofisch, conceptueel en mathematisch denken. Newton begreep intuïtief dat er grenzen waren aan de geldigheid van zijn wetten. Dit gold met name voor zijn zwaartekrachtswet.

Precies een eeuw geleden publiceerde Einstein zijn Algemene Relativiteitstheorie, waarin hij de zwaartekrachtwet van Newton uitbreidde en verving door nieuwe vergelijkingen. Volgens deze Einsteinvergelijkingen wordt de zwaartekracht veroorzaakt door de gekromde meetkunde van de ruimte en tijd. Niet lang daarna kwam de quantummechanica waardoor de Newtoniaanse kijk op de natuurlijke wereld nog meer moest worden aangepast.

Op dit moment vindt binnen de theoretische natuurkunde een omwenteling plaats die weer tot een totaal nieuwe kijk op de ruimte-tijd en de zwaartekracht zal leiden. Recente inzichten die zijn voortgekomen uit de snaartheorie en de bestudering van zwarte gaten tonen aan dat zowel de ruimte-tijd als inertie en zwaartekracht emergente begrippen en verschijnselen zijn. Deze recente ontwikkelingen zullen in het laatste deel van de lezing worden uiteengezet, waarbij ook de rol van (quantum)informatie en de gevolgen van deze nieuwe kijk op de vraagstukken van donkere materie en donkere energie aan bod zullen komen.

Het experiment met de vallende kogels van Willem Jacob ’s Gravesande. (Foto: Museum Boerhaave)Na de lezing van Erik Verlinde zullen Ad Maas en Tiemen Cocquyt, beiden conservator van Museum Boerhaave, een experiment uitvoeren van Willem ’s Gravesande. Het betreft een replica van het originele experiment, waarin ’s Gravesande met behulp van vallende kogels in een bak met klei een voorspelling van zijn vakgenoot (en goede vriend) Newton onderuit haalde.

Paradisolezingen 2015: Helden van de wetenschap

Door welke wetenschappers uit het verleden zijn onze huidige onderzoekers geïnspireerd? Acht vooraanstaande Nederlandse hoogleraren vertellen in deze nieuwe serie Paradisolezingen wie hun helden zijn en wat hun invloed op de wetenschap is geweest.

De lezingen vinden plaats op zondagochtenden van 11.00 tot 12.00 uur in Paradiso, Weteringschans 6 te Amsterdam. Na afloop van de lezing is er tot 13.00 uur gelegenheid tot het stellen van vragen en discussie tussen spreker en publiek.

Toegangskaarten kosten € 12,- per persoon. Vrienden van Verstegen & Stigter en VPRO-leden betalen € 10,- p.p.; studenten € 5,-. Kaarten zijn te bestellen via 0344 769 139 of  via www.verstegenstigter.nl.

Deze eenentwintigste serie wetenschapslezingen is een samenwerkingsproject van Verstegen & Stigter culturele projecten en Paradiso, met steun van VSNU, science center NEMO, Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen, Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen, Museum Boerhaave en de VPRO.