Samenvattingen

KNAW-minisymposium Hoe duur is armoede?

Armoede wordt vaak gezien als een verdelingsprobleem: is het rechtvaardig dat de een in grotere materiële welstand leeft dan de ander? Er is echter ook een andere manier om dit thema te benaderen, namelijk: wat zijn de maatschappelijke kosten van armoede, en tot op welke hoogte is armoede schadelijk voor onze samenleving? Oftewel, hoe duur is armoede?

Armoede kan op diverse manieren maatschappelijk kostbaar zijn. Het is dan ook passend om het onderwerp interdisciplinair te benaderen. In deze bijeenkomst bekijken we de kwestie vanuit de sociologie, economie, epidemiologie en criminologie.

Hartog-Joop-5197Inleiding

Joop Hartog

Universiteit van Amsterdam

Joop Hartog zal kort de standaard economische benadering van armoede als verdelingsprobleem toelichten: herverdelingsbeleid kan de inkomensverdeling gelijkmatiger maken, maar de bijbehorende belastingen zullen de doelmatigheid aantasten. Politieke voorkeuren moeten dan aangeven hoeveel men wil besteden aan een gelijkmatigere verdeling.

Joop Hartog is emeritus hoogleraar economie aan de Universiteit van Amsterdam.

De kosten van een krap budget

Cok Vrooman

Sociaal en Cultureel Planbureau

Cok Vrooman zal ingaan op de budgetbenadering van het Sociaal en Cultureel Planbureau. Hierbij wordt eerst de theoretische achtergrond geschetst: de koppeling aan sociaal gedefinieerde behoeften - die worden vertaald in noodzakelijke of zeer wenselijke goederen en diensten - en de prijzen en gebruiksduren daarvan. Vervolgens wordt de werking van deze maatstaf aan de hand van het Armoedesignalement 2014 gedemonstreerd.

Cok Vrooman is hoofd van de onderzoeksector Arbeid en Publieke voorzieningen bij het Sociaal en Cultureel Planbureau.

Seidell-Jaap-13812Welvaartsziekten zijn armoedeziekten

Jaap Seidell

Vrije Universiteit Amsterdam

Jaap Seidell zal bespreken hoe de sociaaleconomische ontwikkelingen en de invloed van de internationale handel en landbouw de voedselsituatie wereldwijd sterk aan het veranderen zijn. Grote internationale voedingsmiddelenbedrijven en supermarktketens bieden een overvloed aan voedsel aan, maar bepalen hiermee tegelijkertijd meer en meer het aanbod. Dit heeft zijn tol. Opvallend genoeg treffen welvaartsziekten overal ter wereld vooral degenen die sociaaleconomisch het zwakst zijn. Zij kiezen vaak voor relatief goedkoop en ongezond voedsel dat makkelijk te verkrijgen is. De verstrengeling van armoede, gedrag en ongezondheid leidt tot een vicieuze cirkel. Om die te doorbreken  zijn investeringen nodig die leiden tot een gezonder voedselpatroon en meer beweging.

Jaap Seidell is hoogleraar voeding en gezondheid aan de Vrije Universiteit Amsterdam.

Bijleveld-Catrien-10113Titel lezing volgt

Catrien Bijleveld

Nederlands Studiecentrum Criminaliteit en Rechtshandhaving

Catrien Bijleveld zal haar bijdrage vanuit de criminologie leveren.

Catrien Bijleveld is directeur van het Nederlands Studiecentrum Criminaliteit en Rechtshandhaving.

Engbersen-Godfried-5288Armoede en overlevingscriminaliteit

Godfried Engbersen

Erasmus Universiteit Rotterdam

Godfried Engbersen zal spreken over personen die beperkte bescherming krijgen van de nationale staat, zoals asielzoekers in procedure, afgewezen asielzoekers die in Nederland zijn gebleven en illegale vreemdelingen. Uit de analyse van Engbersen blijkt dat hoe zwakker de juridische status is, hoe sterker de betrokkenheid bij criminaliteit is. Bestaans- en overlevingscriminaliteit onder vreemdelingen is deels het onbedoelde gevolg van het huidige, restrictieve vreemdelingenbeleid. De kosten daarvan voor de Nederlandse samenleving - in de vorm van criminaliteit en detentie - roepen de vraag op naar aanvullend migratiebeleid dat meer perspectief biedt aan kwetsbare vreemdelingen en de maatschappij daardoor minder kosten oplevert.

Godfried Engbersen is hoogleraar sociologie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam.