Symposium Fire in Human Evolution, Human History, and Human Society

Datum:
18 december 2009 van 10:00 tot 17:30 uur
Locatie:
KNAWKloveniersburgwal 29, 1011 JV Amsterdam
Voeg toe:

Internationaal vermaarde sprekers uit o.a. de biologie, de archeologie, de geschiedwetenschap en de sociologie over vuur in de menselijke evolutie, de geschiedenis en de hedendaagse samenleving.

Let op: de aanvangstijden van de lezingen zijn veranderd.

the Station Fire, Los Angeles 

Vuurbeheersing is een unieke en een universele menselijke verworvenheid. Geen enkele andere diersoort beschikt over vuur, maar voor mensen is een leven zonder vuur praktisch onmogelijk. De unieke combinatie van beheersing en afhankelijkheid van vuur is bestudeerd vanuit heel verschillende wetenschappelijke disciplines. In dit symposium komen voor het eerst prominente vertegenwoordigers van al deze disciplines uit de hele wereld bijeen.

Al sinds prehistorische tijden hebben mensen vuur gebruikt om koude te bestrijden, om voedsel verteerbaar te maken, als bron van licht, bij het vervaardigen van werktuigen en andere producten, en als wapen in de strijd tegen dieren en tussen mensen onderling. Zowel de productieve als de destructieve toepassingen van vuur komen in het symposium aan de orde.

De ochtend is gewijd aan de vraag wanneer mensen vuur hebben leren beheersen. Tot dusver gold dat de oudste bewezen aanwijzingen hiervoor dateren van tussen de 250.000 en 800.000 jaar geleden. De primatoloog Richard Wrangham, een van de sprekers, stelt echter dat onze voorouders al 1,8 miljoen jaar geleden voedsel op vuur kookten, en de antropologe Frances Burton meent dat de omgang met vuur nog veel verder teruggaat. Volgens beide onderzoekers is het vuurgebruik van invloed is geweest op de fysieke evolutie van de mens. De Leidse archeoloog Wil Roebroeks plaatst kritische kanttekeningen bij deze hypotheses.

In de middag bespreken historici en sociologen de betekenis van vuur en vuurbeheersing in latere fases in de geschiedenis van de mensheid. De meest recente fase is die van de industrialisering, waarin de verbranding van fossiele brandstoffen de belangrijkste bron van energie is geworden, met tal van gewenste en ongewenste gevolgen in de vorm van toenemende welvaart, maar ook luchtvervuiling, brandgevaar en geopolitieke spanningen. Ook in de toekomst zullen vuren op aarde blijven branden; maar wat kunnen we verwachten van het vuurgebruik door mensen?

Organisator van de dag is de socioloog Joop Goudsblom, auteur van Vuur en beschaving, waarvan dit najaar een nieuwe herdruk is verschenen. Het symposium is de afsluiting van een driedaags internationaal colloquium dat hij op uitnodiging van de KNAW over hetzelfde onderwerp heeft georganiseerd.

De voertaal is Engels. Uitnodigingsflyer met programma (pdf)