Een nieuwe stap in de speurtocht naar buitenaards leven

Minisymposium op 18 juni 2012 over de betekenis van het Marsonderzoek, de stand van zaken en de mogelijkheden die de volgende generatie Marsrobots biedt voor de zoektocht naar buitenaards leven.

Op 26 november 2011 lanceerde NASA het Mars Science Laboratory (MSL) naar de rode planeet, het tot nu toe verreweg meest ambitieuze deel van het Mars-exploratieprogramma. Het MSL-project wordt in Europa met grote interesse gevolgd door de ESA, de Europese tegenhanger van NASA. De Europese ExoMars missie, gepland voor de periode 2016-2018, zal tot zelfs twee meter diep in de Marsbodem kunnen boren voor het verkrijgen van diepe grondmonsters. Ook zal ExoMars nog geavanceerdere apparatuur aan boord hebben voor het detecteren van sporen van (uitgestorven) leven.

Dr. Wim van Westrenen, planeetwetenschapper, Vrije Universiteit Amsterdam
Wat maakt Mars bijzonder? Vergelijkend warenonderzoek in ons zonnestelsel

Het Amerikaanse Mars Science Laboratory zal in augustus op Mars landen en Europa wil in 2018 een robot naar de rode planeet sturen. Waar komt die focus op Mars vandaan? Waarom willen we eigenlijk gegevens verzamelen over het ontstaan en de evolutie van andere planeten? Volgens huidige inzichten uit het planeetonderzoek had Mars in zijn jonge jaren (miljarden jaren geleden) misschien veel van de eigenschappen die de Aarde nu heeft (vloeibaar water, een dichte atmosfeer, vulkanisme, en een magnetisch veld) – precies die eigenschappen die gunstig zijn voor het ontstaan en voortbestaan van leven.

Presentatie 

Video

Dr. Maarten Kleinhans, geowetenschapper, Universiteit Utrecht
Water op Mars: hoeveel, hoe weinig, hoe vies?

Er is bevroren water gevonden op Mars. Ook zijn er overtuigende bewijzen van stromend water in het verleden. Er worden grote uitstroomdalen gevonden en er zijn tientallen kleine delta's. Ook rivieren en gletsjers komen voor. De grote vraag is wanneer dat water stroomde, hoe lang er vloeibaar water aan het Marsoppervlak was en hoeveel. Een combinatie van analyse van beelden van Mars, computermodellen, experimenten op Aarde en detectivewerk van aardwetenschappers resulteert in het beeld dat de planeet veel droger en kouder is en is geweest dan de Aarde.

Presentatie 

Video

Prof. dr. Pascale Ehrenfreund, astrobioloog, The George Washington University, Verenigde Staten
Bewoonbaarheid van Mars en de mogelijkheid van leven

De zoektocht naar uitgestorven en tegenwoordig bestaand leven op Mars, oftewel organisch materiaal, is een van de belangrijkste doelen van de toekomstige Mars-missies. Op Mars wordt geen brede verspreiding van leven verwacht. Hoewel de omstandigheden voor het leven op de jonge Mars gunstig zijn geweest, is het waarschijnlijk dat de kleine hoeveelheid biomassa beperkt is gebleven tot specifieke gebieden. De zoektocht naar organisch materiaal en biosignatures op Mars is een zeer complexe onderneming. Metingen in het laboratorium,  op het veld en in de ruimte zijn van cruciaal belang  in de voorbereidingsfase voor toekomstige, grootschalige  Marsmissies.  Al deze verzamelde informatie kan bekeken worden als stukjes van een puzzel  die samen licht werpen op de vraag: zijn we alleen of bestaat er leven elders in het universum? Mars wordt beschouwd als een belangrijk doelwit in de zoektocht naar leven buiten de aarde.

Video

Dr. ir. Inge Loes ten Kate, planeetwetenschapper/astrobioloog, Universiteit Utrecht, Faculteit Geowetenschappen
En hoe vinden we dat water en leven op Mars? Instrumentontwikkeling voor MSL-Curiosity en toekomstige Marsmissies

Marsonderzoek wordt op verschillende manieren uitgevoerd, met telescopen vanaf de aarde, via satellieten in een baan om Mars, en met behulp van landers en rovers, zoals Mars Science Laboratory / Curiosity Rover. Met een behulp van een standaard pakket aan instrumenten kunnen heel veel metingen gedaan worden aan het oppervlak van Mars. Waarnemingen in het elektromagnetisch spectrum, spectroscopie, zijn hierbij van groot belang. De Curiosity Rover neemt echter ook een aantal nieuwe technieken mee, waaronder CheMin, een röntgen diffractometer, en SAM, een uit drie instrumenten bestaand mini-labje dat gaat zoeken naar organisch materiaal en methaan op Mars.

Presentatie

Video