Wetenschappelijke modellen, wat kunnen we ermee?

De wetenschap werkt met modellen. Bekende voorbeelden zijn macro-economische modellen en klimaatmodellen. In de diverse wetenschapsgebieden wordt echter nogal verschillend gedacht over dit hulpmiddel. Ook is er discussie over de bruikbaarheid van de resultaten van wetenschappelijke modellen.

Op 20 juni 2011 organiseerde de KNAW een themabijeenkomst over dit onderwerp waarin het draaide om de relatie tussen de virtuele wereld van modellen en de werkelijke wereld. Hoe bruikbaar is de virtuele wereld van wetenschappelijke modellen om aspecten van de waargenomen wereld te begrijpen, te manipuleren of te voorspellen? Hebben we er vertrouwen in dat bepaalde vragen over de werkelijkheid adequaat met een bepaald model beantwoord kunnen worden? Deze en andere vragen kwamen aan de orde in de themabijeenkomst met als doel het analyseren van de foutenbronnen in de wereld van de wetenschappelijke modellen en het identificeren en begrijpen van de verschillen en overeenkomsten in het gebruik van deze modellen tussen diverse vakgebieden.

Inleiding

Henk Dijkstra, hoogleraar oceanografie, UU
Geluidsopname
Powerpointpresentatie

Kort debat met twee extreme visies op het gebruik van modellen 

prof. dr. Peter Sloot, hoogleraar computational science, UvA
Geluidsopname
Powerpointpresentatie

prof. dr. Ernst C. Wit, hoogleraar statistiek en stochastiek, RUG
Geluidsopname
Powerpointpresentatie

Geluidsopname debat

Modellen zijn noodzakelijke denkkaders

prof. dr. Frans .J.C. Willekens, hoogleraar populatie studies, RUG 
Tekst lezing

Geluidsopname

Theorie en empirie in de economie

dr. Free Huizinga, hoofd sector Economie en fysieke omgeving, Centraal Planbureau
Samenvatting lezing
Geluidsopname
Powerpointpresentatie

De macht van het modelmatig denken in de natuurwetenschappen

prof. dr. Sander Bais, hoogleraar theoretische fysica, UvA
Samenvatting lezing
Geluidsopname
Powerpointpresentatie

In hoeverre kunnen we variaties in het klimaatsysteem begrijpen en/of voorzien?

prof. dr. Gerbrand Komen, voormalig hoofd klimaatonderzoek en seismologie van het KNMI
Samenvatting lezing
Geluidsopname
Powerpointpresentatie
Video modelmatig ontstaan van een orkaan

What scientific models might teach: philosophical perspectives

dr. Joel Katzav, universitair docent filosofie en ethiek, TU Eindhoven
Samenvatting lezing
Geluidsopname
Powerpointpresentatie

Simulatie op verschillende niveaus van aggregatie: de mogelijkheden en de mogelijke valkuilen

prof. dr. Catholijn Jonker - hoogleraar mens-machine interactie, TU Delft
Samenvatting lezing
Geluidsopname
Powerpointpresentatie

Toepassing van modellen bij de bestrijding van infectieziekten

dr. Jacco Wallinga, hoofd afdeling mathematische modellering van infectieziekten, RIVM; universitair hoofddocent epidemiologie, UMCU
Samenvatting lezing
Geluidsopname
Powerpointpresentatie

Slotdebat

Geluidsopname

Afsluitende conclusies door de dagvoorzitter

Geluidsopname

Datum themabijeenkomst: 20 juni 2011

Thema Modellen