Zwaartekracht

26-11-2012 De Groningse Akademiehoogleraar Eric Bergshoeff gaat in dit minicollege in op de vraag 'Wat weten we van de zwaartekracht?'. Zijn promovendus Wout Merbis vertelt vervolgens over het gewicht van de zwaartekracht.

Eric Bergshoeff: Wat weten we van de Zwaartekracht?

Wat weten we eigenlijk van de zwaartekracht? Van alle krachten in de natuur hebben we het meest te maken met de zwaartekracht. In de dagelijkse praktijk kunnen we er een zeer nauwkeurige beschrijving van geven. Op de middelgrote afstanden is de beschrijving van Einstein zeer succesvol gebleken. Zodra we echter de werking van de zwaartekracht  op heel kleine of heel grote afstanden proberen te doorgronden treden er complicaties op. In dit minicollege wordt nader ingegaan op de aard van deze complicaties en op de vraag in hoeverre de moderne natuurkunde hier oplossingen voor kan aandragen.

Wout Merbis: Hoeveel weegt de zwaartekracht?

Volgens het huidige Standaard Model van de kosmologie is het heelal voor meer dan 70 procent gevuld met een onbekende substantie die we donkere energie noemen. Deze donkere energie is nodig om te verklaren waarom het heelal versneld uitdijt. Een fundamentele verklaring voor wat deze donkere energie precies is, ontbreekt. De versnelde uitdijing van het heelal zou verklaard kunnen worden door ons begrip van zwaartekracht op grote afstanden aan te passen, zoals in de theorie van de massieve zwaartekracht. Het blijkt echter een hele uitdaging om deze theorie consistent te formuleren. Ik zal kort bespreken wat de voor- en nadelen van deze benadering van de zwaartekracht zijn.

Dit minicollege is de eerste bijdrage in een serie van acht speciale minicolleges van de Akademiehoogleraren. Hiermee wil de KNAW speciale aandacht geven aan deze bijzondere groep hoogleraren en hun onderzoek.

Het minicollege duurt 45 minuten waarin de spreker de hoogtepunten van het onderzoek presenteert. Ook zijn/haar visie op het vakgebied als geheel komt aan de orde met aandacht voor vragen als hoe heeft het vakgebied zich de afgelopen decennia ontwikkeld? Wat zijn de baanbrekende ontdekkingen, wat de vernieuwende inzichten? En in welke richting zal het vakgebied zich gaan ontwikkelen?

Tevens vormt het minicollege een podium voor jonge onderzoekers. In ongeveer 10-15 minuten licht een promovendus een specifiek deelonderzoek of onderzoeksthema uit dat wordt uitgevoerd binnen het Akademiehoogleraarschap.