Biosecurity vraagt tijdige afweging tussen wetenschap en veiligheid

3 december 2013

Vroegtijdige aandacht voor mogelijk misbruik van levenswetenschappelijk onderzoek draagt bij aan vermindering van risico’s en kan latere discussies rond wetenschappelijke publicatie voorkomen. Een nieuwe Adviescommissie Biosecurity zou de dialoog tussen wetenschappers en veiligheidsdeskundigen over dual-use-onderzoek moeten faciliteren. Aldus de KNAW-commissie die staatssecretaris Dekker van OCW over dit onderwerp adviseerde.

Om wetenschappers ervan bewust te maken dat gegevens uit levenswetenschappelijk onderzoek misbruikt kunnen worden voor criminele of terroristische doeleinden, bracht de KNAW in 2007 de Gedragscode Biosecurity uit. De brede discussie rond (verbod op) publicatie van het vogelgrieponderzoek van de Rotterdamse viroloog Fouchier (2012) was voor de staatssecretaris aanleiding de KNAW advies te vragen over zogeheten dual-use-onderzoek.

180_Bouwen-aan-biosecurity-beoordelen-van-dual-use-onderzoekBelangrijke aanbeveling uit het zojuist verschenen KNAW-advies Bouwen aan Biosecurity. Beoordelen van dual-use-onderzoek is dat wetenschappers en veiligheidsdeskundigen - partijen die nu nog vaak onafhankelijk van elkaar opereren - in een vroeg stadium met elkaar in gesprek moeten kunnen om risico’s af te wegen.

Om wetenschappers te kunnen adviseren over mogelijke biosecurity-aspecten van hun onderzoek is deskundigheid op verschillende terreinen nodig: niet alleen wetenschapsinhoudelijk, maar ook op het vlak van laboratoriumveiligheid en (inter-)nationale dreigingsanalyse. De KNAW adviseert voor dit doel een Adviescommissie Biosecurity bij Onderzoek in de Levenswetenschappen in te stellen. Deze nieuwe commissie zou kunnen worden ondergebracht bij de Gezondheidsraad.

Aandacht voor biosecurity in een vroege fase van het onderzoek komt de veiligheid ten goede en kan discussies in een latere fase voorkomen. Het is cruciaal dat wetenschappers zich bewust zijn en blijven van mogelijke risico’ s. In de werksituatie en vooral ook in de wetenschappelijke opleidingen moet structureel aandacht zijn voor dit belangrijke onderwerp. De Gedragscode Biosecurity blijft daarom onverkort van kracht.

Het adviesrapport Bouwen aan Biosecurity. Beoordelen van dual-use-onderzoek is samengesteld door een KNAW-commissie onder voorzitterschap van prof. dr. Lous van Vloten-Doting, bijgestaan door een klankbordgroep samengesteld uit onderzoekers van verschillende disciplines en vertegenwoordigers van beroepsverenigingen, onderzoeksinstellingen, industrie en overheid.

Het advies Bouwen aan Biosecurity. Beoordelen van dual-use onderzoek is via op te vragen en ook als pdf beschikbaar.

Voor meer informatie
Marja van der Putten, telefoon 020 551 0858, 06 1315 0837,