Boek en website belichten onbekende koloniale geschiedenis

19 november 2010

Koloniale mogendheden veroorzaakten zowel geregisseerde als spontane migraties met grote demografische, sociaaleconomische en culturele gevolgen. Op 27 november 2010 verschijnen een boek en een website met levensverhalen van Javaanse migranten naar en uit Suriname.

Hiermee komt een onderbelicht hoofdstuk in de Nederlandse koloniale geschiedenis tot leven. Het project is het resultaat van samenwerking tussen het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde van de KNAW (KITLV-KNAW), de Stichting Comité Herdenking Javaanse Immigratie (STICHJI), de Vereniging Herdenking Javaanse Immigratie (VHJI) in Suriname en Lembaga Ilmu Pengetahuan Indonesia (LIPI) in Indonesië.  

Een sprekend voorbeeld van een 'geregisseerde migratie' was de overtocht van tienduizenden Javaanse arbeiders uit voormalig Nederlands-Indië naar Suriname. In 2010 is het 120 jaar geleden dat de eerste Javaanse contractarbeiders in Suriname arriveerden. Daar werden ze vooral te werk gesteld op plantages. In de periode 1890-1939 migreerden in totaal ongeveer 34.000 Javanen uit Nederlands-Indië naar Suriname. Het merendeel daarvan keerde niet terug naar het land van geboorte. De Javanen vormen top op heden een unieke bevolkingsgroep in de Caraïben en Zuid-Amerika.

De migratiebewegingen van duizenden Javanen die na de Tweede Wereldoorlog vanuit Suriname naar Indonesië en Nederland vertrokken vormen een voorbeeld van meer spontane landverhuizingen. Deze migraties hebben tastbare en onzichtbare sporen nagelaten, zowel in Suriname als in Indonesië en Nederland. Als gevolg van de Javaanse migratiebewegingen is gemeenschappelijk cultureel erfgoed van deze drie landen ontstaan op drie verschillende continenten.

In een uniek samenwerkingsproject hebben KITLV, STICHJI, VHJI en LIPI tientallen levensverhalen van migranten verzameld in Suriname, Nederland en Indonesië. Dit heeft geresulteerd in een boek en website.

In het boek Migratie en cultureel erfgoed: Verhalen van Javanen in Suriname, Indonesië en Nederland is een selectie van twaalf interviews opgenomen, vier uit elk land. Deze interviews zijn uitgekozen op hun representativiteit en de manier waarop de geïnterviewden vertellen over migratie, identiteit, cultuur en culturele overdracht. Vrijwel alle interviews zullen ook beschikbaar zijn via de nieuwe website www.javanenindiaspora.nl, die 27 november online gaat.

Op 27 november 2010 om 14.00 uur worden boek en website gepresenteerd in de Openbare Bibliotheek van Den Haag aan het Spui. De samenstellers zullen de eerste exemplaren van het boek aanbieden aan de burgemeester van Den Haag en de ambassadeurs van Suriname en Indonesië.

Voor nadere informatie:Rosemarijn Hoefte, e-mail hofte@kitlv.nl 071 5272 291.