Dr. A.H. Heinekenprijs voor Kunst voor Peter Struycken

15 maart 2012

De Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen heeft de Dr. A.H. Heinekenprijs 2012 voor Kunst (een bedrag van 50 duizend euro) toegekend aan Peter Struycken, beeldend kunstenaar te Gorinchem. Hij krijgt de prijs voor de manier waarop hij al vijftig jaar lang, op methodologische wijze, vormen, kleuren en processen toepast in vernieuwende en aansprekende werken.

Kunst

Iedereen kent wel werk van de Nederlandse beeldend kunstenaar Peter Struycken - al was het maar het uit losse stippen opgebouwde portret van Koningin Beatrix dat dertig jaar na zijn creatie nog altijd een deel van onze postzegels siert.
Nu door computers gegenereerde plaatjes alom tegenwoordig zijn, is het moeilijk ons voor te stellen hoe vernieuwend en pionierend het was toen Struycken al eind jaren zestig voor het eerst computers inzette om kunst te maken, en dat in 1981 ook deed om de vorstin af te beelden.
Systematisch, logisch, consequent en controleerbaar onderzoek naar kleuren, vormen en processen, vaak met gebruik van digitale techniek, loopt als een rode draad door het oevre van Struycken. Zo ontwierp hij eind jaren zeventig met een eenvoudig computerprogramma een serie van zestien pasteltinten, die hij vervolgens toepaste in de kleurgeving van het auditorium van het Kröller-Müllermuseum.
Struyckens werk is meest non-figuratief of decoratief. Het neemt vele vormen aan varierend van tekeningen, schilderijen en video's tot kostuums, decors en belichtings- en beeldprogramma's voor ballet of muziek.
Bij het grote publiek is Struycken vooral bekend van zijn ontwerpen van ruimten, binnenshuis en in de open lucht. Het is verleidelijke, prachtige kunst waarin de computer tot de beeldende middelen behoort en die de beschouwer nieuwe ervaringen geeft van ruimte, van vorm en van kleuren.
Door zijn werk neemt Struycken mensen mee op een reis door een dynamische driedimensionale kleurruimte, zoals bijvoorbeeld via een tien meter lang beeldscherm in het Groninger Museum. Hoe systematisch en methodisch de oorsprong van het werk ook is, aan de toeschouwers geeft het een meeslepende, mystieke ervaring.
Voor diverse gebouwen en interieurs ontwierp Struycken computergestuurde verlichting, zoals voor de onderdoorgang van het Nederlands Architectuurinstituut in Rotterdam, die bij avond een regenboog van gekleurde lichtbanen laat zien. Ook het plafond van het Amsterdamse Muziektheater en Concertzaal Tilburg zijn van zijn hand.
Ruime bekendheid kreeg ook het werk Blauwe Golven, een golvend patroon opgebouwd uit witte en blauwe straatstenen op het Arnhemse Roermondplein, onder de brug over de Rijn.

Kunstenaar

Peter Struycken werd in 1939 geboren in Den Haag. Vanaf 1957 studeerde hij aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten in zijn geboortestad. In 1964 kreeg hij een aanstelling als docent aan de kunstacademie in Arnhem. Hij richtte er mee de afdeling Monumentaal Nieuwe Stijl op, die studenten stimuleerde om kunst te verwerken in architectuur en stedenbouw.
Sinds 1984 is Struycken Ridder in de Orde van Oranja-Nassau.

De prijs

De Dr. A.H. Heinekenprijs voor de Kunst wordt sinds 1988 eens per twee jaar uitgereikt aan een veelbelovende Nederlandse kunstenaar wiens werk extra aandacht verdient. Eerdere winnaars waren onder anderen Barbara Visser, Job Koelewijn, Daan van Golden, Aernout Mik, Guido Geelen en Marrie Bot.
De jurering voor deze prijs valt, anders dan bij de andere Heinekenprijzen, niet onder de verantwoordelijkheid van de KNAW. Wel hebben enkele Akademieleden op persoonlijke titel zitting in de jury die deze prijs heeft toegekend. De jury staat onder voorzitterschap van Henk van Os.

De uitreiking

De zes Heinekenprijzen voor wetenschap en kunst worden elke twee jaar uitgereikt tijdens een bijzondere zitting van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen. Dit jaar vindt de uitreiking plaats op donderdag 27 september 2012, in de Beurs van Berlage in Amsterdam.