Geheugenvorming flexibeler dan gedacht

28 augustus 2012

Er is hoop voor mensen die zich dom voelen: als de beloning groot genoeg is, gaat je geheugen beter werken. Tenminste: zo werkt dat bij kleine insecten, toonden onderzoekers van het Nederlands Instituut voor Ecologie (NIOO-KNAW) en Wageningen Universiteit (WUR) aan.

foto: Hans Smid

Onderzoekers van het NIOO en de WUR ontdekten dat sluipwespen de geur van een goede gastheer beter onthielden dan van bijvoorbeeld rupsen die minder geschikt waren om eieren in te leggen. In het digitale tijdschrift PLOS ONE leggen ze uit dat het niet draait om domme en slimme dieren. Dom of slim is maar betrekkelijk: het onderzoeksteam vond uit dat leerprestaties zich bij bepaalde insecten gemakkelijk aanpassen aan de bijbehorende beloning. Geheugen is dus niet alleen een kwestie van aanleg: het blijkt een stuk flexibeler. En dat is ook goed nieuws voor mensen, immers: het geheugen werkt voor alle dieren ongeveer hetzelfde. Een rijkere beloning kan misschien ook ons motiveren dingen beter te onthouden.
Net als mensen kunnen andere dieren informatie opslaan in een kortere- of langeretermijngeheugen. Je slaat niet zomaar alles op in je langetermijngeheugen. Langer onthouden kost namelijk meer energie. Of iets al dan niet het langetermijngeheugen in gaat, blijkt beter te beïnvloeden dan gedacht. Onderzoekster Marjolein Kruidhof van het NIOO legt uit: 'Ons onderzoek naar leergedrag in sluipwespen laat zien dat het soort geheugen dat wordt gevormd afhankelijk is van de beloning. Een rijke beloning leidt tot de vorming van een stabiel langetermijngeheugen, terwijl een minder rijke beloning zorgt voor een kortdurender variant.'

Het NIOO is met ruim 200 medewerkers en studenten een van de grootste onderzoeksinstituten van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW). Het is gespecialiseerd in de ecologie van water en land. Sinds 2011 is het gevestigd in een duurzaam gebouwd onderzoekspand in Wageningen.