Indringende documentaire over Nederlandse gevangenen van het Nazi-kamp Buchenwald in première op IDFA

21 december 2010

(Persbericht NIOD-KNAW) Voor het eerst in de Nederlandse (film-)geschiedenis zijn van één concentratiekamp uit de Tweede Wereldoorlog zoveel mogelijk Nederlandse oud-gevangenen uitgebreid geïnterviewd.

Op basis van deze interviews heeft regisseur en programmamaker Emiel Bakker, in opdracht van het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD), de aangrijpende filmdocumentaire gemaakt 'Vooral niet opvallen. Nederlanders in Buchenwald'.

De documentaire gaat zondag 23 november 2008 in première op het 21e International Documentary Film Festival Amsterdam (IDFA). Melt into the background, zoals de Engelstalige titel luidt, is geselecteerd voor de sectie Premieres of the Lowlands en komt in aanmerking voor de IDFA Audience Award.

Gedetailleerd en indringend

Met deze filmdocumentaire is een van de laatste mogelijkheden aangegrepen de ervaringen van Nederlandse gevangenen in Buchenwald vast te leggen. De verhalen en visies van de overlevenden vullen elkaar aan, werpen een specifiek, persoonlijk licht op de uiteenlopende gebeurtenissen en brengen onbekend gebleven details naar voren. Door de veelheid aan interviews is er een gedetailleerd en indringend beeld van de verschillende ervaringen ontstaan. In Vooral niet opvallen zijn tevens unieke, onbekende historische filmfragmenten en foto s opgenomen.

Nederlanders in Buchenwald

Het concentratiekamp Buchenwald werd in 1937 door de Nazi s vlak bij het stadje Weimar opgericht. Het werd al snel een van de grootste en beruchtste concentratiekampen van het Derde Rijk. Nadat Nederland in mei 1940 door Duitsland was veroverd, werden ook Nederlanders naar Buchenwald getransporteerd. Het gaat naar schatting om 3300 mensen, die hier onder zeer zware omstandigheden verbleven. Onder hen gijzelaars, joden, verzetsmensen, Jehova Getuigen en werkweigeraars. 497 Nederlanders zijn in Buchenwald omgekomen. Bij de bevrijding van het kamp trof men nog 384 Nederlanders aan.

Documentaire over overleven

Emiel Bakker heeft de interviews met 38 Nederlandse overlevenden gefilmd. Bakker laat hen vertellen over deze voor hen bepalende periode in hun leven. Het zijn 38 meeslepende verhalen.
Om zoveel mensen aan het woord te laten is een gedurfde, maar geslaagde keuze. Bakker schetst hiermee een uniek beeld van zowel de alledaagsheid als het extreme geweld in het kamp. De regisseur heeft met Vooral niet opvallen. Nederlanders in Buchenwald ook een documentaire gemaakt over overleven. Hoe te overleven in een concentratiekamp als Buchenwald is een kwestie van grote persoonlijke offers, toeval, berekendheid en uithoudingsvermogen.

Integraal online

Achtendertig Nederlandse overlevenden van kamp Buchenwald zijn geïnterviewd; in totaal ruim 60 uur film. Alle interviews zijn integraal te zien. De interviews zijn uitvoerig geanalyseerd, beschreven en integraal online raadpleegbaar volgens een geheel nieuwe methode van spraakherkenningtechnologie.

Informatie

Vooral niet opvallen. Nederlanders in Buchenwald (Melt into the background), duur 54 minuten.
Regie en samenstelling: Emiel Bakker.
Eindredactie en projectleiding: Erik Somers (NIOD).

Inlichtingen: Erik Somers (NIOD), telefoon 020 5233800 / 06 52007728