Persbericht CBS-KNAW

Inzicht in weerstand van bomen bij droogtestress

7 september 2016

Om inzicht te krijgen in het positieve effect van symbiose op de weerstand van bomen tegen droogtestress heeft een internationaal samenwerkingsverband van onderzoekers het genoom van de Cenococcum geophilum in kaart gebracht en vervolgens de genetische reactie van het organisme op droogtestress bestudeerd. 

Wetenschappers beschrijven hoe zij aan de hand van een vergelijkende analyse van zestig schimmelgenomen de ontwikkeling van deze mutualistische schimmel – de meest voorkomende symbiont op bomen in bossen – konden traceren. Dankzij hun bevindingen is het nu duidelijker hoe bomen en schimmels symbiotische relaties ontwikkelen en ook hoe deze mutualistische associatie gunstige eigenschappen oplevert waarmee bomen zich beter kunnen aanpassen aan klimaatverandering, inclusief droogtestress. De resultaten van het onderzoek zijn heden gepubliceerd in Nature Communications.

Voorwaarde voor bomengroei

Een essentiële voorwaarde voor de groei van bomen in bossen is dat zij in staat moeten zijn om schaarse nutriënten (zoals stikstof en fosfor) en water op te nemen uit de bodem. Omdat bosbodems vaak te weinig biologisch beschikbare anorganische voedingsstoffen bevatten voor plantengroei, zijn bomen voor hun voeding afhankelijk van mycorrhizale symbiose met schimmels. De ectomycorrhizale schimmels omvatten enkele opvallende bospaddestoelen, zoals de bekende vliegenzwam, cantharel en eekhoorntjesbrood, en ook de verborgen delicatesse – de truffel. Hoewel de schimmelgeslachten die mycorrhizale soorten bevatten, zich tientallen of honderden miljoenen jaren lang afzonderlijk van elkaar hebben ontwikkeld, zijn er opmerkelijke morfologische en metabolische overeenkomsten in hun symbiose met bomen.

Cenococcum geophilum

De ascomyceet Cenococcum geophilum is wereldwijd de meest voorkomende symbiotische schimmel op boomwortels in arctische, gematigde en subtropische zones, met name in extreme milieus. De gemelaniseerde mycorrhizale worteltopjes zijn zeer goed bestand tegen uitdroging en zijn opvallend overvloedig aanwezig in perioden van bodemdroogte, wanneer andere mycorrhizale soorten juist afnemen. Dit duidt op een belangrijke rol in de droogteresistentie en -weerstand van hun gastheerbomen.

Publicatie

Een team onder leiding van INRA en WSL, met medewerking van onderzoekers van het Department of Energy Joint Genome Institute, heeft de volledige genoom- en transcriptprofileringen van Cenococcum geophilum beschreven in een artikel dat in het online-tijdschrift Nature Communications is verschenen.

Het Centraalbureau voor Schimmelcultures (CBS)

Het Centraalbureau voor Schimmelcultures (CBS) is een onderzoeksinstituut van de KNAW. Het beheert een wereldvermaarde collectie van levende schimmels en gisten. Het verricht taxonomisch en evolutiebiologisch onderzoek aan geselecteerde groepen uit het rijk der fungi en is een expertisecentrum voor mycologische vraagstukken voor wetenschap, geneeskunde, industrie en maatschappelijke groeperingen. Het instituut telt circa 90 medewerkers. Het CBS is gevestigd op het Universiteitscentrum De Uithof.

Logo CBS