KNAW-brochure over risico’s van internationale samenwerking

17 december 2014

De brochure International Scientific Cooperation is bedoeld om Nederlandse instellingen en individuele wetenschappers een handreiking te bieden bij het afwegen van mogelijke risico’s van wetenschappelijke samenwerking met onderzoekers uit de rest van de wereld.

Op 17 december 2014 overhandigde KNAW-president Hans Clevers de brochure aan Cees van Baar, ambassadeur mensenrechten - ministerie Buitenlandse Zaken.

Dubieus regime

Wetenschap berust in toenemende mate op internationaal samenspel. Naast de onbetwist grote voordelen van internationale wetenschappelijke samenwerking zijn er ook mogelijke valkuilen. De brochure International Scientific Cooperation is uitgebracht op initiatief van de KNAW die signaleert dat het veld wordt geconfronteerd met lastige samenwerkingsvraagstukken. Het toelaten van studenten uit landen met een dubieus regime bijvoorbeeld, wetenschappelijke kennis delen die mogelijk misbruikt kan worden of samenwerken met onderzoekers met een mogelijk door de staat bepaalde agenda.

Zonder af te doen aan het immense belang van internationale wetenschappelijke contacten, pleit de KNAW voor enige oplettendheid bij het aanknopen daarvan. De verantwoordelijkheid daarvoor ligt zeker niet uitsluitend bij de betrokken wetenschappers, maar ook bij de instellingen waar zij werkzaam zijn en soms zelfs op niveau van supranationale organisaties: denk bijvoorbeeld aan de Irans Sanctions Regulations die veiligheid rond gevoelig onderzoek reguleert zonder dat dit tot het weren van Iraanse studenten leidt, zoals eerder het geval was.

Afwegingskader

Om potentiële risico’s te kunnen inschatten is een afwegingskader in de brochure opgenomen. Deze brengt ordening aan in de complexiteit van de verschillende niveaus en gradaties van risico’s. Nu verschillende partijen, waaronder de KNAW, in 2015 gaan werken aan de totstandkoming van een geheel herziene gedragscode voor wetenschapsbeoefening is het denkbaar dat daarin een verplichting wordt opgenomen om als wetenschapper (ook) zelf risico’s van internationale wetenschappelijke samenwerking af te wegen.

De brochure International Scientific Cooperation is samengesteld door de KNAW-commissie voor de Vrijheid van Wetenschapsbeoefening. Exemplaren (uitsluitend Engelstalig) zijn te bestellen via div@knaw.nl of als pdf te downloaden van de KNAW-website.

Meer informatie

Voor meer informatie: Erik van de Linde, hoofd Beleidsadviezen: Wetenschap & Kennis, telefoon 020 551 0770, erik.van.de.linde@knaw.nl.