KNAW pleit voor krachtige vernieuwing informaticaonderwijs havo/vwo

29 januari 2013

Middelbare scholieren zijn weliswaar vaardig met smartphone en Facebook, maar hebben onvoldoende inzicht in impact en risico's van digitale communicatie. Het huidige informaticaonderwijs leidt niet tot digitale geletterdheid: een basisvaardigheid in de huidige ICT-gedomineerde samenleving. De KNAW pleit daarom voor een nieuw, verplicht vak in de onderbouw van havo/vwo en grondige vernieuwing van het keuzevak Informatica in de bovenbouw.

KNAW-president Hans Clevers overhandigde het advies Digitale geletterdheid in het voortgezet onderwijs. Vaardigheden en attitudes voor de 21ste eeuw op 29 januari aan André de Jong, directeur-generaal Primair en Voorgezet Onderwijs van het ministerie van OCW.

Digitale geletterdheid, het vermogen digitale informatie en communicatie verstandig te gebruiken en de gevolgen daarvan kritisch te beoordelen, behoort in een informatiemaatschappij tot de basisvaardigheden. Jongeren moeten zich deze op school eigen kunnen maken. Op basis van een veldverkenning adviseert een KNAW-commissie onder voorzitterschap van prof. dr. Jan Karel Lenstra de overheid daarom het onderwijs in digitale informatie en communicatie op havo/vwo snel en volledig te herzien. Digitale geletterdheid in het voortgezet onderwijs. Vaardigheden en attitudes voor de 21ste eeuw – ook de titel van het adviesrapport – is niet alleen in het belang van nieuwe generaties leerlingen, maar ook een randvoorwaarde voor Nederland om mee te blijven tellen als kennis- en innovatie-economie.

Terwijl de ontwikkelingen in ICT elkaar razendsnel opvolgen, is het vak informatica sinds de invoering in 1995 niet noemenswaardig aangepast. Bovendien bieden steeds minder scholen het vak aan, vaak bij gebrek aan nieuwe docenten die gepensioneerde vakcollega’s kunnen opvolgen. Ook in het buitenland realiseert men zich dat niet het kunnen omgaan met ICT, maar digitale geletterdheid in het onderwijs voorop moet staan. Het adviesrapport schetst ter vergelijking de situatie in een zestal Europese landen en Singapore.

De KNAW adviseert de bewindslieden van OCW een nieuw, verplicht vak Informatie & communicatie in te voeren in de onderbouw havo/vwo als brede, compacte inleiding tot digitale geletterdheid. Een tweede aanbeveling is het keuzevak Informatica voor de bovenbouw grondig te vernieuwen. Een flexibele en modulaire opzet moet het vak actueel houden en leerlingen van alle profielen aanspreken. Interactie tussen de nieuwe informaticavakken en (toepassing in) andere schoolvakken zoals talen, economie en geschiedenis moet worden gestimuleerd.

Voorts roept de Akademie het hbo en de universiteiten op om de handen ineen te slaan voor het opleiden van nieuwe docenten die toegerust zijn voor modern informaticaonderwijs. Om de realisatie van haar Digitale Agenda voor innovatie en economische groei dichterbij te brengen zou ook het Ministerie van Economische Zaken zich sterk moeten maken voor goed onderwijs in digitale geletterdheid.

De KNAW-Commissie Informatica in het voortgezet onderwijs bestond uit de hoogleraren Peter Barthel (Rijksuniversiteit Groningen), Bert de Brock (Rijksuniversiteit Groningen), Franciska de Jong (Universiteit Twente/Erasmus Universiteit Rotterdam), Inald Lagendijk (Technische Universiteit Delft), Gerard van Oortmerssen (Universiteit van Tilburg) en ir. Deny Smeets (Hogeschool van Arnhem en Nijmegen). Voorzitter was prof. dr. Jan Karel Lenstra (Centrum Wiskunde & Informatica, Amsterdam/Technische Universiteit Eindhoven).

Het volledige advies Digitale geletterdheid. Vaardigheden en attitudes voor de 21ste eeuw is te downloaden als pdf en beschikbaar als E-pub. Sla dit bestand eerst op via uw rechter muisknop, open het daarna.

Infographic Digitale geletterdheid