KNAW verkent mogelijkheden voor toetsing van medische technologie in de zorg

8 juli 2014

Het aantal medisch-technologische hulpmiddelen, nu al zo’n half miljoen, zal in de toekomst alleen maar toenemen. Nieuwe medische technologie moet voor gebruik in kliniek of thuissituatie, grondig beoordeeld worden op tal van aspecten.

Maar een toelatingsprocedure mag ook weer niet zo ingewikkeld zijn dat de introductie van waardevolle medical devices te lang op zich laat wachten. Een KNAW-commissie verkende hoe betrokken partijen de best ‘passende’ beoordelingsmethode kunnen kiezen, afhankelijk van de soort medische technologie.

Er komen steeds meer medische hulpmiddelen beschikbaar voor diagnose, behandeling en monitoring, variërend van medische robots, MRI-scanners en echoapparatuur tot infuuspompen, pacemakers, prothesen, bloed- en urinetesten. Innovaties volgen elkaar steeds sneller op. Onderzoeken of nieuwe medische apparatuur voordelen heeft, welke voordelen dat zijn en voor wie (patiënt, arts of anderen), is niet eenvoudig. Naast technische kwaliteit en veiligheid, moeten ook verschillende criteria voor gebruik en gebruikers, verwachte effecten en bijwerkingen in zo’n onderzoek tot hun recht komen, evenals verwachte kosten. Van de andere kant is het niet de bedoeling dat alle ‘mitsen en maren’  een onnodig hoge blokkade opwerpen tegen de introductie van veelbelovende medische technologie. 

Nieuwe technologie voor de gezondheidszorg moet uiteraard niet alleen veilig zijn, maar ook werken zoals bedoeld. Dit geldt zowel voor apparatuur voor de medische praktijk als voor hulpmiddelen die zelfstandig (zonder tussenkomst van een professional) te gebruiken zijn, zoals diagnostische tests en bloeddrukmeters. Idealiter is bij de introductie bekend dat nieuwe medische technologie minstens zo goed is als wat er al op de markt is, en ook prijstechnisch interessant. Kostenoverweging is zeker geboden, gezien de omvang van de investeringen die er vaak mee gemoeid zijn: nu al zijn er circa een half miljoen verschillende hulpmiddelen (medical devices) in roulatie, van thermometers tot operatierobots.

Op voorstel van de Raad voor Medische Wetenschappen (RMW-KNAW) verkende een KNAW Verkenningscommissie onder voorzitterschap van prof. Carl Moons mogelijke strategieën voor het evalueren en beoordelen van de veiligheid en kwaliteit van nieuwe medische technologie. Dit resulteerde in het zojuist verschenen rapport Evaluation of new technology in health care dat de verschillende betrokken partijen concrete handvatten biedt om te kiezen voor die methode van onderzoek die het beste past bij de betreffende medische apparatuur, ook gelet op de evaluatie na marktintroductie. Het rapport maakt duidelijk dat een  one-size-fits-all benadering niet werkbaar is en er dus verschillende evaluatieroutes mogelijk zijn.

Het rapport Evaluation of new technology in health care (uitsluitend Engelstalig) is op te vragen via div@knaw.nl of te downloaden als pdf op de website van de KNAW.