Nieuw wetenschappelijk onderzoek manuscripten Anne Frank

9 maart 2011

Het Huygens Instituut voor Nederlandse Geschiedenis (Huygens ING) en de Anne Frank Stichting gaan samenwerken aan een nieuw editiewetenschappelijk en historisch onderzoek naar de manuscripten van Anne Frank.

Het onderzoek richt zich op de ontwikkeling van Anne Frank als schrijfster en op de gebeurtenissen die zij beschrijft. De onderzoeksresultaten worden mettertijd, naar verwachting over vijf jaar, gepubliceerd in een Nederlands- en Engelstalige webeditie.

Het onderzoek richt zich op alle geschriften van Anne Frank. Het meest bekend is haar roodgeruite dagboek, dat zij op haar 13e verjaardag, op 12 juni 1942, van haar ouders cadeau kreeg, vlak voor de onderduik. In het achterhuis had Anne haar eerste dagboek al snel volgeschreven en ging zij verder in schriften. Twee van die schriften zijn bewaard gebleven. Naast die drie dagboeken zijn er 215 losse vellen waarop Anne haar dagboeken in 1944 herschreef voor publicatie na de oorlog. Naast haar dagboeken schreef Anne korte verhalen en schreef zij citaten over uit de boeken die ze tijdens de onderduik las. Ook dit verhaaltjesboek en mooie-zinnenboek maken deel uit van het nieuwe onderzoek.

Onderzoek

Dankzij de innovatieve digitale technieken en editiewetenschappelijke expertise van het Huygens ING zullen alle manuscripten van Anne Frank optimaal onderzocht worden. Het historisch achtergrondonderzoek zal door de Anne Frank Stichting verricht worden. Ook het NIOD (Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies)  zal een bijdrage aan het onderzoek leveren. Hiermee groeien de kennis van de ontwikkeling van Anne als schrijfster en het inzicht in de gebeurtenissen die zij beschrijft.

Alle teksten worden integraal digitaal ontsloten, inclusief doorhalingen, verbeteringen, vlekken e.d. Wat nam Anne uit haar dagboeken over voor de ‘roman van het Achterhuis’ – zoals zij het boek dat ze na de oorlog hoopte te publiceren zelf beschreef op 29 maart 1944?  Welke passages liet zij weg, welke veranderde zij en hoe? Hoe veranderde Anne van onbevangen dagboekschrijfster op 13-jarige leeftijd tot bevlogen literair talent op 15-jarige leeftijd?

Naast deze puur tekstuele analyse worden historische aspecten, dwarsverbanden en achtergronden van de teksten onderzocht. Wat schreef Anne over haar leven voor en tijdens de onderduik en wat weten wij daarover uit andere primaire bronnen? Hoe verliep de huishouding in het achterhuis, hoe werden de leveranties en financiën geregeld? Wat weten we over de helpers, de buurt of het onderwijs dat Anne, Margot en Peter volgden? Hoe en wanneer hoorde Anne over de razzia’s en de vernietigingskampen?

Resultaten

Het onderzoek zal circa vijf jaar duren. De onderzoeksresultaten worden gepubliceerd in een Nederlands- en Engelstalige webeditie, geschikt voor scholieren vanaf de 4e klas VWO, studenten, vakgenoten en overige belangstellenden. In deze webeditie zal het mogelijk zijn om de geschriften van Anne Frank in al hun varianten op interactieve wijze met elkaar te vergelijken. Annotaties en illustraties zullen de teksten ondersteunen.