Nieuwe KNAW-president gekozen: Hans Clevers volgt Robbert Dijkgraaf op

26 maart 2012

Geneticus en arts Hans Clevers (1957) volgt op 1 juni Robbert Dijkgraaf op als president van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW). Clevers is op dit moment directeur van het Hubrecht Instituut voor Ontwikkelingsbiologie en Stamcelonderzoek van de KNAW en hoogleraar Moleculaire Genetica aan het Universitair Medisch Centrum Utrecht. De wisseling van de wacht vindt plaats tijdens de Akademiemiddag van de KNAW op dinsdag 5 juni.

Hans Clevers. Foto: Hans HordijkHans Clevers is een van de meest bekroonde wetenschappers van Nederland. Eerder deze maand werd bekend dat aan hem de prestigieuze internationale Heinekenprijs voor de Geneeskunde is toegekend.
Clevers’ benoeming tot KNAW-president geldt voor een periode van vier jaar. Om belangenconflicten te voorkomen treedt Hans Clevers per 1 juni terug als directeur van het Hubrecht Instituut en komt hij in dienst van het UMC Utrecht. Het Hubrecht Instituut is  geaffilieerd met het UMCU, waardoor Hans Clevers zijn onderzoekswerk kan voortzetten. Het voorzitterschap van de KNAW beslaat – indicatief – drie dagen per week.

Hans Clevers over zijn nieuwe functie: “Ik voel mij een wetenschapper in hart en nieren. Het presidentschap van de KNAW is dé plek in Nederland waar ik vanuit die identiteit een stempel kan drukken op de relatie tussen wetenschap en maatschappij."

De huidige KNAW-president, Robbert Dijkgraaf, maakte in november vorig jaar bekend de KNAW te verruilen voor het Institute for Advanced Study in Princeton, Verenigde Staten. Dijkgraaf over zijn opvolger: "Hans Clevers is een van de meest gelauwerde en veelzijdige wetenschappers in ons land. Als geen ander weet hij uit eigen ervaring hoe groot het belang van fundamenteel onderzoek is voor maatschappij en economie. Ik ben er trots op dat deze wereldster de Akademie de komende jaren wil gaan leiden."

De selectiecommissie van de KNAW werd voorgezeten door vicepresident Pearl Dykstra. Zij licht de voordracht van deze kandidaat toe: “Hans Clevers is een bevlogen, geëngageerd en inspirerend wetenschapper die op zijn vakgebied tot de wereldtop behoort. We zijn bijzonder verheugd dat hij, met zijn passie voor onderzoek, zijn uitstekende wetenschappelijke reputatie en zijn ruime ervaring in het maatschappelijk vertalen van onderzoeksresultaten, het nieuwe boegbeeld van de KNAW wordt.”

Over Hans Clevers

Bij het Hubrecht Instituut leidt Hans Clevers de onderzoeksgroep WNT Signaling and Cancer. Clevers vond uit dat er veel overeenkomsten bestaan tussen de normale vernieuwing van darmweefsel en het ontstaan van darmkanker. Om nieuwe behandelmethoden voor kanker te kunnen ontwikkelen, is een beter begrip ervan cruciaal. Hans Clevers beschreef de moleculaire signaalroutes die bij kanker worden verstoord en ontdekte een eiwit dat specifiek is voor stamcellen in de darm. Hij wist vervolgens uit individuele stamcellen ‘minidarmpjes’ te kweken. Het zijn de eerste stappen op weg naar regeneratieve geneeskunde, in casu de regeneratie van darmweefsel. Hans Clevers heeft een tiental patenten op zijn naam staan en stond als wetenschapper aan de wieg van biotechnologiebedrijven als Crucell, Hybrigenics en Agamyxis. Tot voor kort was hij ook wetenschappelijk adviseur van investeringsmaatschappijen LSP en Aglaia. Zijn ervaring op dit vlak maken hem tot een ervaringsdeskundige op het gebied van kennisbenutting, voor de KNAW-instituten een belangrijk thema.

Hans Clevers studeerde geneeskunde en biologie en promoveerde in 1985 aan de Universiteit Utrecht. Daarna werkte hij als postdoc aan Harvard University. In 1991 werd Clevers hoogleraar immunologie aan het Universitair Medisch Centrum Utrecht. Sinds 2002 is hij directeur van het Hubrecht Instituut en hoogleraar Moleculaire Genetica aan het UMC Utrecht. Clevers ontving de afgelopen jaren tal van prijzen voor zijn onderzoek, waaronder de Spinozaprijs (2001), de Louis-Jeantet Prijs (2004), de Josephine Nefkens Prijs voor Kankeronderzoek, de Meyenburgprijs (beide in 2008), de Kolff-prijs, de Ernst Jung Medical Award en de Léopold Griffuelprijs (alle in 2011). Hans Clevers is sinds 2000 lid van de KNAW. 

Over het Hubrecht Instituut

Het Hubrecht Instituut voor Ontwikkelingsbiologie en Stamcelonderzoek richt zich op de ontwikkelingsbiologie van dieren, met speciale aandacht voor stamcellen. In samenhang met fundamenteel onderzoek doet het instituut ook strategisch biomedisch en genoomonderzoek. Het onderzoeksprogramma van het Hubrecht Instituut is uniek in Nederland en het buitenland doordat het de gehele ontwikkelingsbiologie van dieren behandelt: van bevruchting tot het volwassen organisme. Het Hubrecht Instituut behoort wat betreft de impact van zijn wetenschappelijke publicaties tot de best presterende publieke onderzoeksinstituten in Nederland. In 2010 voerde het instituut zelfs de lijst aan (bron: Nederlands Observatorium van Wetenschap en Technologie (pdf)).

Over de KNAW

De Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) is het forum, het geweten en de stem van de Nederlandse wetenschap. Zij ontleent haar gezag aan haar op kwaliteit geselecteerde leden. Vanuit een onafhankelijke positie bewaakt zij de kwaliteit en de belangen van de wetenschap en adviseert zij de regering. Zij is verantwoordelijk voor zeventien instituten die met hun onderzoek en collecties tot de voorhoede van de Nederlandse wetenschap behoren en internationale faam genieten.