Onderzoek van het NIOO-KNAW laat zien: ook bij bacteriën is elk individu anders

22 maart 2012

Via een nieuwe techniek om individuele cellen te onderzoeken blijkt: ook bij bacteriën is elk individu anders. Mitja Remus-Emsermann van het Nederlands Instituut voor Ecologie (NIOO-KNAW) verdedigt op 27 maart zijn proefschrift aan de Vrije Universiteit te Amsterdam.

Voor zijn onderzoek verkleinde hij het onderzoeksterrein naar de schaal waarop bacteriën leven: het micrometer-oppervlak van een plantenblad. Zo kon hij een methode met een merkstof ontwikkelen om te bepalen hoe snel een bacterie zich deelt, ofwel het reproductieve succes. Ook voor bodems, bioreactoren en onze darmen interessant.

Tot voor kort ging het in proeven met bacteriën altijd om gemiddelden. Eigenschappen zoals groeisnelheid of enzymactiviteit kon je eigenlijk alleen maar meten als je genoeg bacteriën had, en dus was elk meetresultaat automatisch een gemiddelde van miljoenen exemplaren. Maar net als planten en dieren vertonen ook bacteriën onderlinge variatie, zelfs als het klonen zijn. Remus-Emsermann onderzocht daarom de ecologie van die individuen: 'Hoe verschillen zij, en hoe reageren ze op elkaar en hun omgeving?' Zijn onderzoek, gefinancierd door NWO, voerde hij uit met de bacterie Erwinia herbicola die zogenaamde biofilms vormt op bladeren van planten.

Het NIOO is met ongeveer 200 medewerkers en studenten een van de grotere onderzoeksinstituten van de KNAW. Het is gespecialiseerd in de ecologie van het zoete water en van het land. Het is sinds 2011 gevestigd in een duurzaam gebouwd onderzoekspand in Wageningen.