Ondiep slapen vermindert leervermogen

19 januari 2009

Ons leervermogen heeft sterk te lijden van een zeer lichte verstoring van de slaap, bijvoorbeeld veroorzaakt door een lawaaiige omgeving. Dit ontdekten onderzoekers van VUmc en het Nederlands Instituut voor Neurowetenschappen (NIN-KNAW). Dat heeft niets te maken met korter slapen, maar komt doordat de langzame hersengolven - karakteristiek voor de diepe slaap - worden onderdrukt.

Een gezonde nachtrust blijkt hiermee essentieel voor het vermogen om nieuwe dingen te leren.

In de studie werd de slaap van proefpersonen ondieper gemaakt door geluid af te spelen op het moment dat de voor diepe slaap karakteristieke 'langzame hersengolven' werden gemeten. Deze proefpersonen sliepen niet korter dan andere deelnemers die ongestoord konden slapen; het enige verschil was de onderdrukking van de langzame hersengolven. De volgende dag ondergingen alle deelnemers een test, waarbij ze plaatjes bekeken die ze vervolgens moesten onthouden. De groep die ondiep had geslapen scoorde aanzienlijk slechter op deze test.

MRI-beelden van hersenactiviteit van deelnemers die ondiep hadden geslapen, lieten zien dat zij de hippocampus - een essentieel gebied voor het vastleggen van informatie - minder goed konden activeren. Volgens de onderzoekers vindt er dankzij de langzame hersengolven een tweeledig proces in de hippocampus plaats: belangrijke informatie wordt vastgelegd en minder belangrijke verwijderd, zodat er capaciteit voor nieuwe informatie vrijkomt.
Slaap is dus nodig voor het opnemen van nieuwe informatie, net zoals slaap een rol speelt bij het onthouden van dingen die vóór het slapen zijn geleerd. De langzame hersengolven spelen hierbij een essentiële rol.

Het onderzoek is een gezamenlijke studie van onderzoekers van de afdelingen neurologie, neurofysiologie en radiologie van VU medisch centrum en van het Nederlands Instituut voor Neurowetenschappen (NIN-KNAW). Maandag 19 januari verschijnt het bijbehorende artikel 'Sleep benefits subsequent hippocampal functioning' op de website van Nature Neuroscience, www.nature.com/neuro.

Noot voor de redactie

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met de dienst communicatie van VU medisch centrum, Caroline Arps, telefoon (020) 444 3444, fax (020) 444 3450. Persberichten van VU medisch centrum kunt u lezen op http://www.vumc.nl/zorg/journalisten/.

VU Medisch centrum

VU medisch centrum (VU Mc) heeft als kerntaken patiëntenzorg, wetenschappelijk onderzoek en onderwijs & opleidingen. Zwaartepunten in zorg en onderzoek zijn: kanker en afweer, hersenen, bewegen, vitale functies en extramurale zorg. Jaarlijks worden 38.000 patiënten opgenomen (al dan niet in dagbehandeling), bezoeken ruim 300.000 patiënten de polikliniek en 40.000 de spoedeisende hulp. Ongeveer 2.000 geneeskundestudenten volgen het medisch onderwijs. De resultaten uit het wetenschappelijk onderzoek worden jaarlijks in ongeveer 2.000 wetenschappelijke publicaties en rapporten gepresenteerd, waaronder 100 promotieonderzoeken.

VUmc maakt deel uit van de Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra (NFU). De NFU is een samenwerkingsverband van de acht universitair medische centra (UMC's) in Nederland en heeft als algemene doelstelling het behartigen van de gezamenlijke belangen van de UMC's. Andere UMC's die deel uitmaken van de NFU zijn het AMC, azM, Erasmus MC, LUMC, UMCG, UMC Utrecht en UMC St Radboud. In totaal zijn 60.000 medewerkers verbonden aan de acht UMC's.

NIN-KNAW

Het Nederlands Instituut voor Neurowetenschappen is een instituut van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen.