Prijs Akademiehoogleraren voor Ineke Sluiter en Hans Clevers

28 april 2016

De KNAW kent dit jaar de Prijs Akademiehoogleraren toe aan classica Ineke Sluiter (Universiteit Leiden) en geneticus Hans Clevers (Universiteit Utrecht en Hubrecht Instituut). Beide wetenschappers ontvangen één miljoen euro, te besteden aan een door henzelf te kiezen wetenschappelijk doel. De prijs wordt op 23 juni 2016 uitgereikt in het Trippenhuis in Amsterdam.

Prijs Akademiehoogleraren

De Prijs Akademiehoogleraren wordt sinds 2011 aan twee Nederlandse onderzoekers toegekend: één onderzoeker uit de sociale of geesteswetenschappen en één onderzoeker uit de natuurwetenschappen, de technische wetenschappen of de levenswetenschappen. De prijs is bestemd voor ervaren onderzoekers tussen de 54 en 59 jaar oud die met hun oeuvre overtuigend hebben aangetoond dat zij behoren tot de top van hun vakgebied. Laureaten worden geselecteerd door internationale jury’s, samengesteld door de KNAW.

Over Ineke Sluiter

Ineke Sluiter portretIneke Sluiter (56) is hoogleraar Griekse taal- en letterkunde aan de Universiteit Leiden. Haar onderzoek richt zich op taal, literatuur en publiek discours in de klassieke oudheid. Als weinig anderen weet ze de onderwerpen uit die tijd te verbinden met thema’s van vandaag.
Voor Sluiter is taalkunde niet een gesloten wereld maar een venster op universelere vraagstukken, zoals op het gebied van vrijheid van meningsuiting, onderwijs en culturele identiteit.
 
Ineke Sluiter studeerde Griekse en Latijnse taal en cultuur aan de Vrije Universiteit in Amsterdam, waar ze in 1990 ook promoveerde. Na enkele posities aan prestigieuze Amerikaanse universiteiten, waaronder University of Pennsylvania, werd ze in 1999 benoemd als hoogleraar in Leiden. Vrijwel direct begon ze de Penn-Leiden Colloquia on Ancient Values, een nog voortdurende serie internationale conferenties over de relatie tussen taal en ideologie in de klassieke tijd.

Van 2000 tot 2011 was Sluiter wetenschappelijk directeur van OIKOS, de landelijke onderzoekschool van classici. Daar stond ze aan de basis van het landelijke programma Anchoring Innovation, dat onderzoekt hoe de oude Grieken en Romeinen ingrijpende vernieuwing van hun samenleving combineerden met een sterke hang naar het verleden, tot uiting komend in het gebruik van taal en literatuur. Nog steeds is ze wetenschappelijk aanvoerder van dit project, dat vanuit een originele invalshoek, namelijk taal, de aandacht vestigt op de ‘menselijke factor’ in technologische innovatie, en op de vraag of innovaties door samenlevingen worden ingepast of omarmd.

Sluiter publiceert en presenteert haar onderzoek in een brede waaier van gebieden als geschiedenis, filosofie en cognitiewetenschappen. Het is een weerslag van haar vermogen om kennis over details van antieke grammatica en retorica te interpreteren met een helikopterblik.

Ineke Sluiter is sinds 2012 lid van de KNAW en trad een jaar later toe tot de Academia Europaea. In 2010 ontving ze de Spinoza-premie van NWO.

Over Hans Clevers

Hans Clevers foto Jussi PuikkonenHans Clevers (59) is hoogleraar medische genetica aan de Universiteit Utrecht en leidt een onderzoeksgroep bij het Hubrecht Instituut van de KNAW. Sinds vorig jaar is hij daarnaast wetenschappelijk directeur van het nieuwe Prinses Máxima Centrum voor Kinderoncologie. Clevers speelt een leidende rol in het onderzoek naar volwassen stamcellen en hun rol bij het ontstaan van kanker, en bij de ontwikkeling van organoïden (mini-organen van lichaamseigen weefsel) voor medisch onderzoek.

Hans Clevers begon zijn loopbaan met onderzoek naar cellen en signaalstoffen van het menselijke afweersysteem. Hij onthulde de belangrijke rol van stamcellen in darmkanker, en gebruikte de opgedane kennis uiteindelijk om volwassen stamcellen te genereren en die te laten uitgroeien tot driedimensionale ‘organoïden’ van gezond darmweefsel. Deze organoïden kunnen dienen als eenvoudige modelorganen waarmee effecten van medicijnen in het laboratorium kunnen worden onderzocht. Op termijn kunnen volwassen stamcellen en organoïden wellicht worden gebruikt om zieke weefsels van patiënten door gezonde weefsels te vervangen.

Clevers studeerde biologie en geneeskunde in Utrecht. Na zijn promotie bracht hij vier jaar door aan het Amerikaanse Harvard, waarna hij naar Utrecht terugkeerde. Naast hoogleraar aan het UMC Utrecht werd hij directeur van het Hubrecht Instituut.
Hij publiceerde meer dan 450 veelgeciteerde artikelen, waarvan vele in toptijdschriften als Science, Nature en Cell. Tien octrooien staan mede op zijn naam.
Clevers ontving prestigieuze beurzen, waaronder in 2001 de Spinozapremie van NWO en in 2008 en 2014 een Advanced Grant van de European Research Council. Daarnaast kreeg hij veel prijzen, waaronder in 2011 de Ernst Jung Prize for Medicine, in 2012 de Prix Leopold Griffuel, de William Beaumont Prize in Gastroenterology en de Heinekenprijs voor Geneeskunde, en in 2013 een van de eerste Breakthrough Prizes in Life Sciences.

Clevers is lid en oud-president van de KNAW. In 2012 werd hij lid van de American Academy of Arts and Sciences, en sinds 2014 is hij geassocieerd lid van de National Academy of Sciences in de Verenigde Staten.