Scheidend Akademiepresident Robbert Dijkgraaf geridderd

5 juni 2012

Scheidend president Robbert Dijkgraaf van de KNAW is door de koningin benoemd tot Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, zo maakte minister-president Mark Rutte vanmiddag bekend tijdens de jaarlijkse Akademiemiddag van de KNAW. In zijn toespraak prees de minister-president ook de kwaliteit van de Nederlandse wetenschap. Onderzoeksdirecteur Emmo Meijer van FrieslandCampina ontving de Akademiepenning 2012. Hans Clevers werd geïnstalleerd als president van de KNAW.

Toespraak minister-president

Minister-president Rutte belichtte in zijn toespraak de verdiensten van Robbert Dijkgraaf en schetste daarnaast zijn visie op het Nederlandse wetenschapssysteem. Hij zei onder meer: “Ik ben trots op het feit dat een Nederlandse wetenschapper op de meest prestigieuze wetenschappelijke stoel ter wereld gaat zitten. Daarmee bevestigt Robbert als het ware zijn eigen gelijk, namelijk dat de Nederlandse wetenschap het absoluut en relatief uitzonderlijk goed doet – een boodschap die hij als KNAW-voorzitter bij voortduring uitdroeg.”

Jaarrede Robbert Dijkgraaf

In zijn laatste Jaarrede als KNAW-president stond Robbert Dijkgraaf uitgebreid stil bij de aard en de charmes van de wetenschapsbeoefening, die hij samenvatte in een citaat van Nobelprijswinnaar Frank Wilczek: 'speel, denk, herhaal'. Bij de wetenschapsbeoefening hoort vrijheid. Robbert Dijkgraaf brak een lans voor ‘nutteloos onderzoek’ omdat juist daaruit de belangrijkste doorbraken ontstaan. Dijkgraaf: 'In 1939 bezochten 44 miljoen mensen de New York World’s Fair. Het thema was "de wereld van morgen". Maar de twee vindingen die als geen ander de nabije toekomst zouden kleuren, kon men daar niet zien: kernenergie en de computer. De basis voor die revolutionaire ontwikkelingen werd echter in diezelfde tijd op een steenworp afstand van de Wereldtentoonstelling gelegd.'

Ten slotte hamerde de KNAW-president op erkenning van het belang van fundamenteel wetenschappelijk onderzoek voor welzijn en welvaart: 'Het is zuur te constateren dat de landen die we de afgelopen jaren zo vaak ten voorbeeld hebben gesteld vanwege hun inspirerende kennisbeleid – Zweden, Denemarken, Finland en met name Duitsland – niet alleen sterker uit de financiële crisis van 2008 zijn gekomen, maar zich ook in de huidige eurocrisis positief weten te onderscheiden. Ik zou willen zeggen: dames en heren politici, hoeveel bewijs verlangt u nog?'

Nieuwe KNAW-president Hans Clevers

Zijn opvolger legde de vinger op diezelfde gevoelige plek. Hans Clevers beschouwt het innovatiebeleid van het demissionaire kabinet als waardevol, maar uitsluitend met het oog op de korte termijn: 'Toegepast onderzoek bouwt voort op ontdekkingen gedaan in fundamenteel wetenschappelijk onderzoek. Zonder fundamenteel onderzoek valt de pijplijn snel droog. We weten veel niet. En van het meeste daarvan weten we niet eens dat we het niet weten. Het is onmogelijk om te voorspellen wat we gaan ontdekken, en wanneer.' Clevers gaf aan zich net als zijn voorganger sterk te zullen maken voor het bij een breed publiek zichtbaar maken van de waarde en de rol van wetenschap. Ook wil hij zich inzetten voor een steviger positie van de wetenschap in Haagse kringen en voor een prominentere aanwezigheid van wetenschappelijke kennis in Haags beleid.

Akademiepenning 2012

Emmo Meijer, directeur Corporate R&D van FrieslandCampina ontving uit handen van Robbert Dijkgraaf de tweejaarlijkse Akademiepenning als blijk van waardering voor zijn inzet voor de bloei van de wetenschap in Nederland door een brugfunctie te vervullen tussen de wetenschap, het bedrijfsleven en de politiek. Juryvoorzitter Ben Feringa: 'Als prominent vertegenwoordiger van het bedrijfsleven, waar de aandacht veelal vooral is gericht op toegepast wetenschappelijk onderzoek, heeft Emmo Meijer zich juist altijd sterk gemaakt voor het fundamenteel onderzoek.'

Voor meer informatie