Wetenschap kan gericht bijdragen aan oplossingen voor vluchtelingenproblematiek

29 februari 2016

Een internationaal gezelschap van twintig jonge wetenschappers uit verschillende disciplines boog zich eind 2015 in Amsterdam over de vraag hoe de wetenschap kan bijdragen aan vernieuwende ideeën om de toestroom van vluchtelingen in Europa in goede banen te leiden. De resultaten van deze expertmeeting worden vandaag aangeboden aan kernspelers binnen de Europese Commissie, OECD, de Verenigde Naties en de internationale wetenschappelijke wereld. 

De expertmeeting was een van initiatief van de Global Young Academy (GYA) in samenwerking met De Jonge Akademie en de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW).

Wetenschapsdiplomatie

Integratie van vluchtelingen, met oog voor zowel de fundamentele rechten en waarden van de vluchtelingen als die van de inwoners van de gastlanden, vormt een grote uitdaging voor de EU en haar lidstaten. Volgens GYA en De Jonge Akademie ligt hier een duidelijke rol voor ‘wetenschapsdiplomatie’. Door het inbrengen van wetenschappelijke waarden als rationaliteit, transparantie en universaliteit kunnen onderzoekers helpen om culturele spanningen te verminderen en bijdragen aan praktische, wetenschappelijk onderbouwde oplossingen.

Mogelijke bijdragen van wetenschappers wereldwijd

De deelnemers, afkomstig uit disciplines als antropologie, internationaal recht, victimologie, ondernemerschap, onderwijs en public health, identificeerden vier terreinen waar de internationale wetenschappelijke gemeenschap (universiteiten en netwerken van wetenschappers) een duidelijke bijdrage kan leveren.

Science for policy

  • Onderzoek naar en betere data voor beter begrip van de dynamiek tussen vluchtelingen en gastlanden. Zo is er meer kennis nodig over ‘niet-onderhandelbare’ culturele waarden en revitalisering van het in EU Charter vastgelegde concept ‘solidariteit’.

Praktische acties en interventie, voortbouwend op ‘best practises’

  • Internationale vergelijkende studie van opname van vluchtelingen in de arbeidsmarkt – om best practises te herkennen en te delen. Werk is belangrijk voor integratie en acceptatie van vluchtelingen, maar mogelijkheden verschillen per lidstaat. Velen zijn hooggeschoold, maar komen toch veelal terecht in laagbetaalde banen.
  • Ondersteunen van goede accreditatie van buitenlandse diploma’s / kwalificaties en ondersteunen van vluchteling-wetenschappers bij zoeken naar passende werkkring. In Nederland wil De Jonge Akademie hierin een bemiddelende rol spelen en vluchtelingen de kans bieden om Nederlandse universiteiten van binnen te leren kennen. Bijvoorbeeld door de mogelijkheid te bieden om deel te nemen aan onderzoekseminars, toegang tot online databases op basis van speciale gast­overeenkomsten en advies over manieren om aan een studiebeurs of onderzoeksbaan te komen.
  • Stimuleren van sociale netwerken tussen vluchtelingen en inwoners.
  • Uitrollen, ook in vluchtelingenkampen, van best practises op gebied van niet-formeel leren, zoals mobiele MakerLabs en Fablabs, voor 21e-eeuwse vaardigheden.

Reframen van het vluchtelingendebat

  • Publiek en politiek voorzien van objectieve, zakelijke feiten en cijfers over onder meer achtergrond, aantallen en historische gegevens over vluchtelingen(stromen).
  • Doordachte mediastrategie met inzet van traditionele en sociale media om het nu gepolariseerde en emotioneel geladen verhaal (’vluchtelingencrisis) om te buigen naar een positiever publiek en politiek klimaat.

Aanpakken van de oorzaken van vluchtelingenstroom

  • Onderzoek naar oorzaken van problemen die leiden tot vluchtelingenstromen om interventies op te zetten in kwetsbare staten.

Filmmaker Adam Westbrook maakte in opdracht van de Global Young Academy een visualisatie van de bedoelde ‘andere blik’ op de vluchtelingencrisis (Vimeo)