Winnaars Vici-beurzen bij de KNAW

12 februari 2016

Op 12 februari 2016 heeft NWO de winnaars bekend gemaakt van de prestigieuze Vici-beurzen. Bij het Nederlands Herseninstituut van de KNAW krijgt onderzoeker Christian Keysers een Vici-beurs. Bij de leden van De Jonge Akademie valt Alexander Sack in de prijzen. Ook Arianna Betti, Bernet Elzinga, Olivier Hekster en Ronald Hanson, allen alumni van De Jonge Akademie, krijgen een Vici-beurs.

De prestigieuze beurzen van 1,5 miljoen euro elk worden jaarlijks toegekend door de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). De financiering is bedoeld om de komende vijf jaar onderzoek te doen en een eigen onderzoeksgroep op te bouwen. 

Van indirecte activering tot neuronen en sociaal gedrag

Een 'cross-species' benadering

Christian Keysers, Nederlands Herseninstituut KNAW, Social Brain Lab en Universiteit van Amsterdam

Hoe zorgt ons brein ervoor dat we de emoties overdragen op anderen? Onderzoekers gaan meten welke cellen in de hersenen emoties coderen en hoe de emoties van anderen onze eigen emoties beïnvloeden. Door deze hersenactiviteit te veranderen onderzoeken ze hoe dit het sociaal gedrag verandert.

Ideeën op schaal

Naar een computationele Ideeëngeschiedenis (e-Ideeën) 

Arianna Betti, Universiteit van Amsterdam - Wijsbegeerte 

Stel je voor dat er een “Google Concepten” zou bestaan, een hulpmiddel dat het mogelijk maakt om in alle beschikbare digitale teksten na te gaan hoe ideeën zoals tolerantie, evolutie of wetenschap veranderd zijn in de loop van de geschiedenis. Dit project legt een geschikte methodologische basis om een dergelijke tool in de toekomst mogelijk te maken.

Tradities van macht in tijden van transitie

Olivier Hekster, Radboud Universiteit Nijmegen – Geschiedenis

Tradities spelen een grote rol in de manier waarop mensen macht presenteren en accepteren. Vooral wanneer politieke systemen veranderen is het belangrijk macht in traditionele termen te formuleren. Dit project onderzoekt hoe dit proces werkt aan de hand van de Romeinse geschiedenis (50 v. Chr. – 565 n. Chr.) 

Unravelling the Impact of Emotional Maltreatment on the Developing Brain 

Bernet Elzinga, Universiteit Leiden – Klinische Psychologie 

Emotionele mishandeling door ouders speelt een belangrijke rol bij het ontstaan van depressie. In dit intergenerationele project wordt onderzocht hoe dagelijkse conflictueuze ouder-kind interacties bijdragen aan depressieve klachten van het kind en welke (dysfunctionele) processen in het sociale brein van zowel ouders als adolescenten hier een rol bij spelen.

Internetten met kwantummechanica

Afluisteren onmogelijk! 

Ronald Hanson, Technische Universiteit Delft – Kavli Institute of Nanoscience 

Deeltjes als elektronen kunnen volgens de kwantumtheorie op twee plekken tegelijk zijn en zodanig verstrengelen dat ze hun identiteit verliezen. De onderzoeker gaat dit schizofrene gedrag onderzoeken over grote afstanden en met veel deeltjes tegelijk. Hiermee kunnen fundamentele vragen worden beantwoord en toepassingen onderzocht zoals communicatie waarbij afluisteren onmogelijk is.

Stimulerend!

Cognitieve verbetering door hersenstimulatie 

Alexander Sack, Universiteit Maastricht – Cognitieve neurowetenschappen 

Aandacht en geheugen zijn cruciale cognitieve vaardigheden, die helaas bij veel mensen verstoord worden na een beroerte of bij een psychopathologische aandoening. In dit onderzoek koppelen we informatie over individuele hersennetwerken en hersengolven, om te komen tot nieuwe technieken van hersenstimulatie. Met deze hersenstimulatie proberen we menselijke cognitie te verbeteren.  

Vrij onderzoek

Binnen Vici zijn onderzoekers vrij om hun eigen onderzoeksproject voor te dragen voor financiering. Voor de ronde van 2015 dienden bij de vooraanmelding in totaal 215 wetenschappers een voorstel in. 122 aanvragers hebben een uitgebreide aanvraag ingediend. Daarvan zijn er nu 32 toegewezen, wat neerkomt op een toekenningspercentage van ongeveer 15 procent. Het toekenningspercentage onder de vrouwen is 17 procent, onder de mannen is dat 14 procent.