Franziska Linkerhand (1974)

Een architectuurhistorische beschouwing over een roman van Brigitte Reimann

Taverne, E.

2000 | 48 pagina's | ISBN 90-6984-388-9 | Euro 8,00

In de belangrijke architectuurhistorische handboeken van de westerse architectuur en stedenbouw uit de twintigste eeuw neemt het socialistisch experiment van de DDR een uiterst bescheiden plaats in. De geringschatting voor het theoretisch gedachtegoed heeft uiteraard haar neerslag in de verwaarlozing van wat er aan gebouwen, stedenbouwkundige ensembles en landschappen bewaard is gebleven. Dat lot treft in bijzondere mate Hoyerswerda, een van de 'new towns' van de DDR waartoe in 1955 officieel werd besloten. Hoyerswerda is de eerste stad in de DDR dat geheel vanuit de principes van de geïndustrialiseerde woningbouw is ontwikkeld. Oorspronkelijk bedoeld als stedenbouwkundige proeftuin voor modern-socialistische ideeën over stedelijkheid en stedelijke leefwijze, ontwikkelde Hoyerswerda zich in de loop der jaren zestig tot een modelstad van het socialistisch deficit. In deze verhandeling laat de auteur zien dat de teloorgang van het ideaal van een stedelijke, socialistische leefwijze op indringende wijze verbeeld is in Franziska Linkerhand. Deze postuum verschenen roman van de Oost-Duitse romanschrijfster Brigitte Reimann (1933-1973) werd in 1974 gepubliceerd. In Nederland was zij vooral bekend geworden door haar opmerkelijk openhartige dagboeken.