Raul Andino

Viroloog Raul Andino ontvangt de Beijerinck Virologie Prijs 2017 voor zijn onderzoek, dat onze kennis over de werking van virussen over een brede linie heeft vergroot. Zo onderzocht hij hoe virussen zich vermenigvuldigen, welke interactie ze hebben met cellen van hun gastheren, hoe ze evolueren en hoe ze in hun gastheer ziekte veroorzaken.

Veel van Andino’s onderzoek focust op het poliovirus, een klein RNA-virus. Zijn werk dient aan de ene kant om bestaande poliovaccins te verbeteren en veiliger te maken. Maar Andino gebruikt het poliovirus ook als model om meer inzicht te krijgen in de vermenigvuldiging van andere leden van de familie van ‘enterovirussen’. Virussen uit die groep veroorzaken bij mensen allerlei ziekten variërend van buikgriep en verkoudheid tot virale hersenvliesontsteking. 

Andino doet ook onderzoek naar RNA-interferentie (RNAi), een mechanisme dat binnenin besmette gastheercellen genetisch materiaal van het virus kan aanvallen. Hij toonde aan dat niet alleen schimmels en planten gebruikmaken van RNAi, maar ook lage diersoorten zoals insecten. Andino analyseert ook hoe RNA-virussen dankzij snelle evolutie hun gastheren te slim af kunnen zijn. Oude theorieën gingen uit van het idee dat die evolutie af en toe één effectiever virus voortbrengt, dat vervolgens nieuwe gastheren infecteert.

Verder heeft Andino een belangrijke bijdrage geleverd aan het inzicht dat niet één type virus wordt overgedragen maar een cluster van nauw verwante virussen, een ‘quasispecies’. Elk van die varianten heeft specifieke eigenschappen, en alleen samen zijn ze in staat om een nieuwe gastheer te infecteren en ziek te maken. Inzicht in de evolutie van een virus is ook van groot belang om te begrijpen hoe virussen kunnen 'ontsnappen' aan antivirale middelen.   

Over de laureaat

Raul Andino (1957) studeerde en promoveerde in Buenos Aires (Argentinië). Sinds 1986 werkt hij in de Verenigde Staten, achtereenvolgens aan het MIT in Boston, aan Rockefeller University in New York en aan de University of California in San Francisco (UCSF).