Luc Montagnier (1933), Frankrijk

Luc Montagnier ontving de Amsterdamse Prijs voor de Geneeskunde 1994 voor zijn ontdekking van zowel het virus (HIV) dat de ziekte AIDS veroorzaakt, als de ontdekking van een nauw verwant virus (HIV-2) dat de belangrijkste veroorzaker van de AIDS epidemie in West-Afrika bleek te zijn en een sleutelrol heeft vervuld bij het onderzoek over de oorsprong en evolutie van immunodeficiënte virussen.

Luc MontagnierIn 1963 slaagde Montagnier er als eerste in het replicatiemechanisme van een RNA-virus - het encephalomyocarditis-virus - te ontrafelen. Kort daarna publiceerde hij een test waarmee het mogelijk werd de transformatie van zoogdiercellen in weefselkweek door het polyoma-virus kwantitatief te bepalen. Beide publikaties hebben een belangrijke invloed gehad op de verdere ontwikkelingen in de tumorvirologie.

Montagniers belangrijkste bijdrage aan de medische virologie was zijn ontdekking in 1983 van het virus dat AIDS veroorzaakt. De grote openheid die hij betrachtte bij het uitwisselen van zijn gegevens met andere onderzoeksgroepen heeft sterk bijgedragen aan een snelle ontwikkeling van de fundamentele kennis van het AIDS-virus (HIV). Dit heeft er ook toe bijgedragen dat in korte tijd een diagnostische test voor de infectie met het AIDS-virus kon worden ontwikkeld. Deze test was essentieel voor de inventarisatie van de uitbreiding van de epidemie en voor de daarmee samenhangende ontwikkeling van preventieve strategieën.

Korte tijd later isoleerde de groep van Montagnier een nauw verwant virus, HIV-2, dat de belangrijkste veroorzaker bleek van de AlDS-epidemie in West Afrika. Deze ontdekking heeft een sleutelrol vervuld bij het onderzoek over de oorsprong en evolutie van immunodeficiënte virussen.

Professor Montagnier heeft de mensheid belangrijke diensten bewezen door de resultaten van zijn onderzoek direct beschikbaar te stellen aan de wetenschappelijke gemeenschap. Hij heeft door die opstelling veel mensen het lot bespaard van een besmetting met het HIV door bloed of bloedprodukten of als gevolg van onbeschermde sex. Hij heeft zich bovendien onderscheiden door zijn grote sociale betrokkenheid, die hem zowel in Frankrijk als mondiaal tot een leidende figuur maakte bij de organisatie van de strijd tegen AIDS.