Rosamond McKitterick, Groot-Brittannië

Rosamond McKitterick heeft de Dr. A.H. Heinekenprijs voor de Historische Wetenschap 2010 ontvangen omdat zij een fundamentele herijking tot stand heeft gebracht van ons beeld van de Karolingers en van de verwevenheid van politiek, religie en geleerdheid in hun tijd.

Historici gingen er lang van uit dat, na een lange periode waarin in Noord-Europa maar heel weinig mensen konden lezen en schrijven en cultuur vooral mondeling werd overgedragen, in de elfde eeuw geletter
dheid opnieuw tot bloei kwam. Rosamond McKitterick zette dit beeld op zijn kop, met onderzoek dat aanvankelijk gold als zeer controversieel. Haar methode bestaat uit een combinatie van nauwkeurige analyse van oorspronkelijke manuscripten - niet alleen de teksten zelf, maar ook hoe ze ontstaan zijn en naar welke andere teksten ze verwijzen - tegen de achtergrond van een brede historische visie. Op basis van dit type onderzoek betoogde zij dat de herleving van geletterdheid drie eeuwen eerder plaatsvond: in de tijd van Karel de Grote.
McKitterick wist aannemelijk te maken dat ten tijde van de Karolingers veel kinderen naar school gingen en de leesvaardigheid tot diep in de sociale pyramide was afgedaald. Vorsten bleken schriftelijke bevelen uit te vaardigen, edellieden schonken bibliotheken aan kloosters en voormalige slaven kregen een schriftelijk bewijsstuk mee van hun leven als vrij man. In tegenstelling tot wat eerder werd gedacht, was het schrift zowel voor de kerkelijke als voor de lekensamenleving reeds in de achtste eeuw van groot belang.
In later werk kleurde McKitterick de tijd van de Karolingers verder in. Uit het schaarse bronnenmateriaal wist zij toch een zo compleet mogelijk beeld te schetsen van Karel de Grote en zijn rijk, hoe daarin naar het eigen verleden werd gekeken en hoe politiek, religie en geleerdheid met elkaar verbonden waren.

Belangrijke publicaties

  • McKitterick R.D. 1983. The Frankish Kingdoms under the Carolingians. Longman Publishing Group, London
  • McKitterick R.D. 1989. The Carolingians and the Written Word. Cambridge University Press, Cambridge
  • McKitterick R.D. 2004. History and Memory in the Carolingian World. Cambridge University Press, Cambridge
  • McKitterick R.D. 2006. Perceptions of the Past in the Early Middle Ages. University of Notre Dame Press, Notre Dame
  • McKitterick R.D. 2008. Charlemagne: the Formation of a European Identity. Cambridge University Press, Cambridge
  • McKitterick R.D. 1983. The Frankish Kingdoms under the Carolingians. Longman Publishing Group, London
  • McKitterick R.D. 1989. The Carolingians and the Written Word. Cambridge University Press, Cambridge
  • McKitterick R.D. 2004. History and Memory in the Carolingian World. Cambridge University Press, Cambridge
  • McKitterick R.D. 2006. Perceptions of the Past in the Early Middle Ages. University of Notre Dame Press, Notre Dame
  • McKitterick R.D. 2008. Charlemagne: the Formation of a European Identity. Cambridge University Press, Cambridge

De onderzoeker

Rosamond Deborah McKitterick werd in 1949 geboren in Chesterfield, Engeland, als Rosamond Pierce. Zij bracht een deel van haar jeugd door in Australië en studeerde aan de University of Western Australia in Perth. Na haar afstuderen (met Honours) keerde ze terug naar Engeland, waar ze promotieonderzoek deed in Cambridge. Ze verbleef een jaar in München en kreeg daarna een aanstelling in Cambridge, eerst als docent, later als hoogleraar in de vroege middeleeuwse geschiedenis en professorial fellow aan Sidney Sussex College,. Ze is tevens fellow aan de Medieval Academy of America, de Monumenta Germaniae Historica en de Austrian Academy of Sciences.
Rosamond McKitterick staat bekend als een briljante maar ook toegankelijke onderzoeker en docent. Ze trekt vanuit alle windstreken jonge mediëvisten aan, van wie velen na de voltooiing van hun opleiding over de hele wereld academische posities weten te veroveren. Zo is een 'McKitterick school' in historisch onderzoek ontstaan, die geen eenheidsworst is, maar zich manifesteert in publicaties over een veelheid van onderwerpen en benaderingen. Naast haar eigen indrukwekkende publicatielijst getuigen ook deze van de bijzondere inspirerende kracht die uitgaat van deze originele historica, die nu op het hoogtepunt van haar carrière staat.

Presentation speech

icon_downl_generiek.gifEngels

icon_downl_generiek.gif

Nederlands

Article

icon_downl_generiek.gifinterview in Akademie Nieuws

Video

 Video-interview met Rosamond McKitterick