Birgit Meyer

De KNAW kent in 2015 de Prijs Akademiehoogleraren toe aan religiewetenschapper en antropoloog Birgit Meyer (UU).

Over de laureaat

Meyer-Birgit-7402Prof. dr. Birgit Meyer (55) is hoogleraar religiewetenschap aan de Universiteit Utrecht. Ze bestudeert de rol van godsdienst vanuit een sociaal-cultureel, mondiaal en materieel perspectief. Kenmerkend voor haar invalshoek is het combineren van religiewetenschappelijke en cultureel-antropologische benaderingen. In haar werk laat ze zien dat grondige kennis van religie belangrijk is voor een beter begrip van de wereld. Ze helpt zo mee om religiewetenschappen een nieuwe inhoud en richting te geven in een tijd van ontkerkelijking enerzijds en de revitalisering van religieuze overtuigingen anderzijds.

Veel van Meyers werk heeft betrekking op Afrika. Zo wist ze met haar onderzoek de dominante rol van ‘Satan’ in veel varianten van Afrikaans christendom te herleiden tot activiteiten van negentiende-eeuwse westerse zendelingen, die lokale geesten en goden als onder de christelijke duivel opererende demonen zagen. Ze toonde aan dat opkomende religieuze stromingen zoals Pinksterbewegingen in Afrikaanse landen individualisme bevorderen en de traditioneel sterke familieverbanden doen verwateren. Meyer is pleitbezorger van een ‘materiële’ benadering van religie, met als centrale invalshoeken het lichaam, objecten en beelden, en oude en nieuwe media.

Gedurende haar wetenschappelijke loopbaan heeft Meyer een groot internationaal netwerk opgebouwd, hetgeen zich vertaald heeft in een reeks internationale samenwerkingsprojecten met wetenschappers in Europa, Afrika en Noord-Amerika. Ze neemt nu deel aan drie internationale onderzoeksverbanden met collega’s uit België, Duitsland, Portugal en het Verenigd Koninkrijk.

Het oeuvre van Meyer omvat een groot aantal artikelen en hoofdstukken die werden gepubliceerd in internationale kwaliteitstijdschriften en boeken van toonaangevende uitgevers, op het gebied van de religiewetenschappen én dat van bijvoorbeeld Afrikastudies, mediastudies, visuele cultuur, en antropologie. Haar werk wordt door collega’s uit deze vakgebieden veelvuldig aangehaald.

Meyer is sinds 2007 lid van de KNAW. Ze is vicevoorzitter van het International African Institute in Londen en kreeg in 2012 de prestigieuze Anneliese Maier Forschungspreisvan de Alexander von Humboldt Stiftung in Duitsland. Van april tot juni 2015 is zij fellow aan het Centre for Advanced Study in Oslo.