Dorret Boomsma

De KNAW kent in 2014 de Prijs Akademiehoogleraren toe aan biologisch psychologe Dorret Boomsma (VU).

Over de laureaat


Prof. dr. D.I. Boomsma (56) is hoogleraar Biologische Psychologie aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Zij dankt haar reputatie mede aan het ooit door haar opgezette Nederlands Tweelingen Register, een internationaal vooraanstaand bestand met gegevens van tienduizenden tweelingen.
Tweelingen zijn interessant voor onderzoek naar de invloed van genetische aanleg en de omgeving waarin kinderen opgroeien. Eeneiige tweelingen hebben een identieke genetische achtergrond, en door hen te vergelijken met twee-eiige tweelingen en ‘gewone’ broers en zussen ontrafelen onderzoekers hoe zeer genen bijgedragen aan een bepaalde eigenschap.

Dorret Boomsma begon haar Nederlands Tweelingen Register in 1987. Inmiddels bevat het register gegevens van meer dan 70 duizend tweelingen en meer dan 70 duizend familieleden. Veel van hen hebben ook DNA-, bloed- of urinemonsters afgestaan. Daarmee is het een van de grootste en belangrijkste tweelingenregisters wereldwijd.
Boomsma’s onderzoeksgroep telt nu meer dan vijftig onderzoekers. Aanvankelijk lag hun focus op gedragseigenschappen en stress, maar geleidelijk aan verbreedde de aandacht naar de geestelijke en de lichamelijke gezondheid en de leefgewoonten en eigenschappen die daar een rol in spelen.

Boomsma bekijkt tweelingen op meerdere momenten in hun leven. Zo laat ze zien dat de invloed van genen niet constant is. Mentale problemen als aandachtsstoornissen en ADHD zijn vooral bij zeer jonge kinderen erfelijk bepaald; als ze ouder worden, groeit de invloed van opvoeding en omgeving. Het omgekeerde geldt voor intelligentie: bij oudere kinderen spelen de genen meer mee in hoe goed ze op school presteren.

Boomsma is sinds 2001 lid van de KNAW. In 2001 kreeg ze de Spinozapremie van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek. In 2008 kreeg Boomsma een ‘advanced grant’ van de European Research Council voor erfelijk onderzoek naar geestesziekten. Ook kreeg ze de James Shield Award van de International Twin Society, de Dr. Hendrik Muller Prize for Behavioural and Social Sciences en de KNAW-Merianprijs. Ze is (co)auteur van veelgeciteerde artikelen in onder meer Science en Nature.

Dorret Boomsma, laureaat Prijs Akademiehoogleraren 2014 from KNAW on Vimeo.