Afdelingsvergadering Letterkunde

Datum:
12 januari 2009 van 13:30 tot 13:30 uur
Locatie:
KNAWKloveniersburgwal 29, Amsterdam
Voeg toe:

Lezingen door R. Zimmerman over 'The Present State of European Private Law' en A.S. Hartkamp over 'De werking van het EG-Verdrag in privaatrechtelijke verhoudingen'.

Lezingen door:
  • R. Zimmerman, directeur Max Planck Institute for Comparative and International Private Law, over 'The Present State of European Private Law'
  • A.S. Hartkamp, hoogleraar Radboud Universiteit Nijmegen, over 'De werking van het EG-Verdrag in privaatrechtelijke verhoudingen'

Uitreiking van de De la Court-Prijs aan Joost Welten voor zijn boek over Weertenaren in Napoleons leger.

Summary lecture Prof. R. Zimmermann

Twenty years ago, in 1989, the European Parliament passed a resolution calling for the preparation of a European Civil Code. Fifteen years ago, in 1994, the first edition of a book entitled Towards a European Civil Code appeared. It was edited by five Dutch colleagues who had decided to take up the challenge issued by the European Parliament. Ten years ago, in 1999, the Consumer Sales Directive was enacted. That Directive 'europeanized' a core area of traditional private law and induced the German Government to implement the most sweeping individual reform ever to have effected the German Civil Code. Five years ago, in 2004, in the introductory chapter to the third edition of Towards a European Civil Code, Ewoud Hondius came to the conclusion: 'Contract law is ready for codification'. This year, a Common Frame of Reference will be published. It will be, in all but name, a draft codification covering not only contract law but essential parts of patrimonial law at large. Later this year, the European Community will have to decide whether, or to what extent, it wants to adopt or endorse this draft, the preparation of which it has both commissioned and financed. Thus, it appears to be appropriate today to take stock of the present state of European private law. By way of example, we will look at a number of different fields: general contract law, non-contractual obligations, specific types of contract, and the law of succession.

Samenvatting lezing prof. mr. A.S. Hartkamp
Het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap van 1957 (EG-Verdrag) bevat rechtsnormen van staats- en administratiefrechtelijke aard. Slechts één bepaling is van privaatrechtelijke aard (art. 81 lid 2, dat concurrentiebeperkende overeenkomsten, 'kartels', nietig verklaart). Desondanks heeft het EG-Verdrag ook voor het privaatrecht een belangrijke betekenis gekregen.
Dat komt enerzijds doordat het Verdrag aan de Gemeenschap toestaat binnen zekere grenzen wetgeving (richtlijnen en verordeningen) met een privaatrechtelijk karakter uit te vaardigen. Men denkt bijvoorbeeld aan de richtlijnen inzake het consumentenrecht. Daarop wordt hier niet ingegaan.
Het komt anderzijds doordat het Europese Hof van Justitie belangrijke bepalingen van het EG-Verdrag, zoals de vrijheden van personen- en dienstenverkeer, zodanig heeft uitgelegd dat zij rechtstreeks inwerken op privaatrechtelijke rechtsverhoudingen. Aldus kan het Verdrag leiden tot nietigheid van overeenkomsten of tot onrechtmatigheid van handelingen die in strijd zijn met verdragsbepalingen.
Bovendien heeft het Hof algemene beginselen van gemeenschapsrecht ontwikkeld. Ook die beginselen kunnen inwerken op privaatrechtelijke rechtsverhoudingen.
De rechtspraak van het Hof van Justitie is niet steeds consistent en mede daarom niet eenvoudig te doorgronden. Zo is onduidelijk waarom de vrijheden van personen- en dienstenverkeer wél direct inwerken op privaatrechtelijke verhoudingen, maar de vrijheid van goederenverkeer niet. Het vereist een gezamenlijke inspanning van Europeesrechtelijk en privaatrechtelijk geschoolde juristen om op deze rechtspraak vat te krijgen. Duidelijk is dat zij door civilisten niet langer kan worden genegeerd.