KNAW-Dispuutsavond

Datum:
19 februari 2009 van 18:00 tot 21:30 uur
Locatie:
KNAWKloveniersburgwal 29, 1011 JV Amsterdam
Voeg toe:

Een initiatief van de Programmacommissie

Wat betekent Academische vrijheid voor u? Hoe gaan we om met Emoties in de wetenschap? En, durft u mee te praten over Taboes in de wetenschap? Is Gevaarlijke kennis uitsluitend een zaak van wetenschappers?

Uitdagende thema's, waarover leden van de KNAW en De Jonge Akademie vrijuit met elkaar in gesprek kunnen gaan op de tweede KNAW Dispuutsavond. Deze vindt plaats op donderdag 19 februari 2009 in de stijlkamers van het Trippenhuis, van 18.00 uur tot 21.30 uur.
U bent van harte welkom om deel te nemen aan de discussies over de hier genoemde thema's.

Elk dispuut biedt plaats aan maximaal 12 deelnemers - deelname op volgorde van aanmelding.

Disputen

Gevaarlijke kennis

Inleiders: Ron Fouchier en Birgit Meyer

Ron FouchierGenetische modificatie, synthetische biologie en bionanotechnologie zijn slechts een paar termen uit het wetenschappelijk onderzoeksveld die in de samenleving tot angst en afschuw leiden. Moet het ontwerpen van gemodificeerde of synthetische organismen worden verboden of juist gestimuleerd ten gunste van onze toekomst? - Ron Fouchier

Birgit Meyer Gevaarlijke kennis zoals we die aantreffen in bijvoorbeeld de context van Afrikaanse initiatierituelen, geheime genootschappen en diensten, en clandestiene wetenschappelijke experimenten, is kennis die de status-quo bedreigt en daarom met een aureool van geheimzinnigheid wordt omgeven. Gevaarlijke kennis brengt complexe processen van verhullen en openbaar maken met zich mee die onmiddellijk zijn gerelateerd aan machtsstructuren en het op gang brengen van allerlei veranderingsprocessen. - Birgit Meyer.

Academische vrijheid

Inleiders: Jan van Gijn en Bertus de Rijk

Jan van GijnDe academische vrijheid wordt bedreigd, ook in Nederland, door talrijke invloeden van buitenaf: niet alleen de commercie, maar ook politieke belangen, maatschappelijke of godsdienstige stromingen, en zelfs de eigen overheid. Overigens kunnen ook in de ideale wereld wetenschappers niet steeds doen waar zij zin in hebben. - Jan van Gijn

Bertus de RijkAcademische vrijheid moet niet worden gezien als een verheven en vaststaand ideaal dat slechts om concrete toepassing vraagt, maar als een basale zijnsvoorwaarde voor een werkzame relatie 'wetenschap-maatschappij'. Haar zijn of niet-zijn hangt volledig af van haar functionaliteit. - Bertus de Rijk.

Emoties in de wetenschap

Inleiders: Christoph Lüthy en Marian Joëls

Christoph Lüthy Voor de wetenschapshistoricus lijkt de gehele geschiedenis van de wetenschappen een panorama van emoties. Het geluksmoment van de ontdekking ("heureka!"), jaloezie jegens de wetenschappelijke rivaal en diens paradigma, maar ook vertwijfeling over de grenzen van het menselijk verstand of het verdwijnen van zin en betekenis uit een wetenschappelijk opgevatte wereld behoren tot dit panorama. - Christoph Lüthy

Marian JoëlsEmoties hebben een dubbele betekenis voor de wetenschap. Enerzijds bepaalt de emotionele lading van informatie hoe goed deze opgeslagen wordt in onze hersenen: we leren mede door emoties. Anderzijds is de voortgang van de wetenschap vaak sterk afhankelijk geweest van de emoties van haar beoefenaars. Geen wetenschap zonder emotie!

Taboes in de wetenschap

Inleiders: Henk Barendregt en Bram Buunk

Henk Barendregt De wetenschap bestaat uit modellen (theorieën) voor deelgebieden van de verschijnselen. Daardoor ontstaat inzicht en kunnen deze verschijnselen in beperkte mate naar onze hand gezet worden. Een taboe kan ontstaan wanneer iemand een ander model gebruikt. Is het nieuwe model succesvol, dan zal de wetenschap uiteindelijk aangepast worden. Wij zullen een paar voorbeelden geven. - Henk Barendregt

Bram Buunk Taboes zijn zaken waarover niet gesproken mag worden, en waarover wetenschappelijk publiceren uiterst moeilijk is. Veel taboes berusten op het willen beschermen van vermeend zwakke groepen. Voorbeelden van huidige taboe-onderwerpen zijn: de vraag of er genetische verschillen tussen etnische groepen zijn in seksueel gedrag en motivatie; de vraag in hoeverre vrouwen zelf ongewenste intimiteiten uitlokken; en de vraag of vrouwen genetisch net zo gemotiveerd zijn om carrière te maken als mannen. Wetenschap behoort in principe taboes te doorbreken, en zich niet te laten leiden door politieke correctheid. - Bram Buunk.

Programma

18.00 uur Inloop in de Tussenbibliotheek, met welkomstdrankje
18.15 uur Welkomstwoord door president KNAW
18.30 uur Aanvang Disputen
20.45 uur Einde disputen; Port en Stilton in de Tussenbibliotheek
21.30 uur Afsluiting

Aanmelden

De disputen zijn niet openbaar toegankelijk. Aanmelding geschiedt op naam en u krijgt bericht als u geplaatst bent. Ieder dispuut biedt plaats voor 12 deelnemers.