Negende KNAW Dispuutsavond

Datum:
26 november 2012 van 18:00 tot 21:30 uur
Locatie:
KNAW, Kloveniersburgwal 29, 1011 JV Amsterdam.
Contact:
Telefoon:
020 551 0810
Voeg toe:

Besloten bijeenkomst voor leden van de KNAW en De Jonge Akademie.

Hebben we een vrije wil of zijn we een product van genen en chemische processen; welke rol speelt vrije wil bij juridische aansprakelijkheid? Wat kunnen we doen om vrouwen sneller aan de top te laten komen? Gaan we kritisch genoeg om met modellen die worden gebruikt voor voorspellingen en ook voor beleidsvorming? Wie zijn verantwoordelijk voor de gevolgen van ongezonde voedingsmiddelen? Deze en andere vragen zijn onderwerp van gesprek tijdens de negende KNAW dispuutsavond.

Deelname

Elk dispuut biedt plaats aan maximaal 12 deelnemers. Deelname geschiedt op volgorde van aanmelding. De dispuutsavond is een besloten bijeenkomst voor leden van de KNAW en De Jonge Akademie.

Dispuut 1

Vrije wil
Inleidingen door Philip Scheltens (Geneeskunde) en Peter Wattel (Rechtswetenschappen)

Philip Scheltens
Ondanks alle neurobiologische kennis blijft de vrije wil iets ongrijpbaars en niet alleen te verklaren vanuit genen, chemie of synapsen. 

Peter Wattel
Is juridische aansprakelijkheid terecht gebaseerd op wilsvrijheid? Hebben we  twee besturingssystemen en valt het ene (de automatische piloot) nauwelijks te beheersen door het andere (het bewuste) (Nobelprijswinnaar Daniel Kahneman)? Zijn wij een product van genen, chemische reacties en toeval (neurobioloog Dick Swaab)? Is de vrije wil een achteraf-rationaliserende kwebbeldoos (cognitief neurowetenschapper Victor Lamme). Of is er wel degelijk een psychische werkelijkheid (forensisch psychiater Antoine Mooij)?

Dispuut 2

Vrouwen in de wetenschap
Inleidingen door Pearl Dykstra (Gedrags- en Maatschappijwetenschappen) en Marie-José Goumans (Biologie)

Pearl Dykstra
Initiatieven om vrouwen sneller tot de top van universiteiten, multinationals en publieke instellingen te laten doordringen zijn prijzenswaardig, maar niet genoeg. Ze zijn te vrijblijvend en de veranderingen gaan te langzaam. Het wordt tijd voor meer ingrijpende maatregelen zoals een quotum.

Marie-José Goumans
Te vaak geeft de Nederlandse werkende moeder haar loopbaan op ten behoeve van de carrière van de man. Daar zal een quotum niets aan kunnen veranderen. Om meer vrouwen aan de top te krijgen moet er een mentaliteitsverandering plaats vinden. We moeten af van het schoolpleinsyndroom.

Dispuut 3

Modellen en hun invloed op meningsvorming en beleid
Inleidingen door Kees Aerts en Stan Gielen (beiden Gedrags- en Maatschappijwetenschappen)

Kees Aarts
Wetenschappelijke modellen vormen vaak ook de basis voor beleid. Hierbij dreigt constant het gevaar dat onbetrouwbare en/of ongeldige modellen kritiekloos worden geaccepteerd. We doen te weinig om deze potentiële tekortkomingen onder de ogen van overheid en publiek te brengen.

Stan Gielen
Goede wetenschappelijke modellen zijn complex, zijn vaak beperkt toepasbaar en de voorspellingen zijn behept met onzekerheden. Gedetailleerde informatie en one liners staan daarom op gespannen voet met elkaar, maar zijn beide noodzakelijk om publiek en beleidsmakers goed te informeren.

Dispuut 4

De vervuiler betaalt: implicaties voor voedsel en gezondheid
Inleidingen door André Nollkaemper (Rechtswetenschappen) en Jaap Seidell (Geneeskunde)

André Nollkaemper
Aansprakelijkheid van producenten voor ongezond voedsel moet mogelijk zijn en de vervuiler moet betalen. Maar meestal zal een dergelijke aansprakelijkheid een zwakke compensatie zijn voor het falen van de overheid om regulerend op te treden, en voor het falen van burgers die hun eigen verantwoordelijkheid niet nemen. Omvang en aard van aansprakelijkheid van producenten moet dit subsidiaire karakter weerspiegelen.

Jaap Seidell