KNAW-symposium

Rhythms and a-rhythms in the sky

Datum:
16 april 2019 van 19:00 tot 21:00 uur
Locatie:
Pakhuis de Zwijger, IJzaal, Piet Heinkade 179, 1019 HC Amsterdam
Contact:
Telefoon:
020 551 0859
Voeg toe:

Dit KNAW-symposium neemt ons mee naar Io, Europa, Ganymedes en Callisto, manen die rond Jupiter dansen. Ook komen de vorm van ons heelal en de stabiliteit van ons zonnestelsel tijdens deze avond aan bod.

Sprekers

Henk Broer, hoogleraar dynamische systemen, Bernoulli Instituut, Rijksuniversiteit Groningen – A Galilean dance

In 1610 rapporteert Galileo Galileī over vier manen, die rond de planeet Jupiter bewegen: Io, Europa, Ganymedes en Callisto. Rond 1800 beweert Pierre Simon de Laplace dat deze manen zich bewegen in een soort dans: Europa heeft een vrijwel tweemaal zo grote periode als Io, en de periode van Ganymedes is ongeveer tweemaal zo groot als die van Europa. We spreken van een 1:2:4 resonantie. Hoe is dit in te passen in een Newtoniaanse beschrijving? We treden in het voetspoor van Willem de Sitter die hierover een discussie startte rond 1900.

Gert Vegter, hoogleraar meetkunde, Bernoulli Instituut, Rijksuniversiteit Groningen – Is the universe flat?

Kosmologen vragen zich al decennia af of ons heelal plat is of gekromd. Of het begrensd is, en hoe ze dit kunnen meten. De niet-Euclidische meetkunde, ontwikkeld door Gauss, Bolyai en Lobachevsky in het begin van de 19e eeuw, en de nadere uitwerking daarvan door o.a. Riemann, Beltrami en Poincaré leveren hiervoor wiskundige hulpmiddelen. De meetgegevens van de satelietmissies WMAP (2001-2010) en Planck (2009-2013) onderbouwen de hypothese dat het heelal plat is. Maar is daarmee ook het laatste woord gesproken over de globale meetkundige vorm van ons heelal?

Jacques Laskar, hoogleraar Astronomy, research director at the French National Centre for Scientific Research (CNRS) – Is the solar system stable?

Sinds Newton de stabiliteit van het zonnestelsel opwierp als probleem, hebben wiskundigen en astronomen geprobeerd aan te tonen dat het zonnestelsel stabiel is. Sinds de opkomst van de computer en de ontwikkeling van de chaostheorie weten we inmiddels dat het zonnestelsel eigenlijk onvoorspelbaar is. Dit maakt precieze voorspellingen over meer dan 60 miljoen jaar onmogelijk. Recente numerieke simulaties laten zien dat op langere termijn zelfs botsingen en ontsnappingen van planeten mogelijk zijn.

Moderator van het symposium is Frank den Hollander, hoogleraar wiskunde, Universiteit Leiden.

De voertaal van deze bijeenkomst is Engels.