Persbericht Meertens Instituut

‘Een derde van alle middeleeuwse Europese ridderverhalen ging verloren’

18 februari 2022

Een internationaal, interdisciplinair team van wetenschappers, geleid door onderzoekers van het Meertens Instituut in Amsterdam en de Universiteit van Antwerpen, ontdekte dat maar liefst een derde van alle middeleeuwse Europese ridderromans in de loop der eeuwen verloren is gegaan. Het team gebruikte voor hun berekeningen modellen uit de ecologie, voor het tellen van zeldzame soorten. In het gerenommeerde wetenschappelijke tijdschrift Science doen zij nu verslag.

Voor wetenschappers die oudere fasen van cultuur bestuderen is het een lastig gegeven: het verleden kan enkel bestudeerd worden op basis van overgeleverde voorwerpen, maar het werkelijke aantal voorwerpen dat ooit heeft bestaan is veel groter. Dat kan zorgen voor een vertekend beeld van wat er allemaal beschikbaar was aan cultuur in vroegere samenlevingen. In de ecologie doet zich een vergelijkbaar probleem voor: zelden lukt het om alle plant- en diersoorten waar te nemen die in een gebied voorkomen. 'Daarom leek het ons een boeiend idee om statistische methodes die vaak toegepast worden in de ecologie los te laten op verloren gegane literaire werken', vertelt Folgert Karsdorp, onderzoeker bij het KNAW Meertens Instituut. 'Literaire werken kunnen beschouwd worden als soorten in de ecologie, en de overgeleverde manuscripten, waarin die werken zijn opgeschreven, worden dan als waarnemingen van een soort behandeld'.

Het onderzoeksteam, dat uit wetenschappers van twaalf onderzoeksinstellingen bestaat, berekende op die manier dat 32% van alle middeleeuwse ridderromans en andere heroïsche verhalen in de loop der eeuwen verloren is gegaan. Naar schatting is het verlies van middeleeuwse manuscripten nog groter, namelijk meer dan 90%.

Lees het volledige bericht op de website van het Meertens Instituut.

Het Meertens Instituut

Het Meertens Instituut is een onderzoeksinstituut van de KNAW. Dit instituut houdt zich bezig met de bestudering en documentatie van Nederlandse taal en cultuur. Centraal staan de verschijnselen die het alledaagse leven in onze samenleving vormgeven. De collecties van het Meertens Instituut vormen een belangrijk onderdeel van de nationale geesteswetenschappelijke infrastructuur.

Logo Meertens Instituut