De pen en de raketwerper - Jaarrede KNAW-president Ineke Sluiter

31 mei 2021

Het afgelopen jaar was het jaar van de wetenschap. Heel Nederland heeft er een kijkje in de keuken kunnen nemen, en dat heeft de verhouding tussen wetenschappers en publiek grondig veranderd. Daarover sprak KNAW-president Ineke Sluiter vanmiddag tijdens de Akademiemiddag van de KNAW.

In de coronacrisis wendden we ons en masse tot de wetenschap – en de wetenschap leverde, met dank aan het wereldwijde fundamentele onderzoek van de afgelopen decennia. Maar er is, constateert Sluiter, ook iets aan de hand met het klimaat rond wetenschap en wetenschappers.

Wetenschappers zijn gewend aan flink wat discussie voor zich consensus aftekent. Wetenschap is een vorm van failing forward, een proces van wegen, oordelen en bijstellen, waaraan experts uit verschillende richtingen deelnemen. Het bereiken van stabiele consensus is meestal een proces van langere duur, en er is niet één centrale instantie verantwoordelijk. Voor een goed begrip van dit proces bij het brede publiek zullen we vanuit de wetenschap veel meer nadruk moeten leggen op de rol van twijfel en onzekerheden, en verwachtingen realistischer moeten maken.

Sluiter vraagt ook aandacht voor de wetenschappers die op social media, en soms zelf fysiek onder vuur liggen. Ze roept alle wetenschappers op om van zich te laten blijven horen in het publieke debat, en ook als 'active bystanders' hun stem te laten horen wanneer collega’s worden aangevallen.

Lees de hele Jaarrede hier.

Op het programma stonden verder een lezing van Marion Koopmans over de belangrijkste onopgeloste vragen over COVID-19, de uitreiking van de Akademiepenning aan Jaap van Dissel en een paneldiscussie over de rol van wetenschap bij toekomstige rampen.

U kunt de bijeenkomst terugkijken via ons Youtube-kanaal.

Fotografie Inge Hoogland