Reactie KNAW op uitzending Nieuwsuur

Een centraal register nevenactiviteiten voor academische wetenschappers

7 april 2022

Het hoort tot de taken van wetenschappers om hun kennis ten goede te laten komen aan de maatschappij. Dat doen ze in contacten en samenwerking met publiek, overheid of bedrijfsleven. Zij leveren noodzakelijke en wenselijke expertise, onder meer in de vorm van ‘nevenfuncties’, vaak een bestuursfunctie of adviseurschap, al dan niet betaald.

Daarbij is het van belang de wetenschappelijke onafhankelijkheid te bewaken en de schijn van belangenverstrengeling te vermijden. Wetenschappelijke onafhankelijkheid is immers een van de fundamenten van maatschappelijk vertrouwen in de wetenschap. Van wetenschappers wordt daarom gevraagd transparant te zijn over hun betrokkenheden. Daarvoor heeft de academische wereld een web aan regels en protocollen. Wetenschappers moeten vaak op meerdere websites hun nevenfuncties bijhouden. Dit gebeurt in de praktijk onvoldoende en dat kan tot onhelderheid leiden.

De KNAW pleit voor één centraal register, waarin alle externe werkzaamheden en functies van academische wetenschappers kunnen worden vermeld. Dat schept meer duidelijkheid voor onderzoekers en maatschappij en zal administratieve fouten en omissies verminderen. Andere websites kunnen naar dit register linken. Bovendien kan de wetenschapper in dat register vermelden hoe de verschillende functies ook onderling zonder belangenverstrengeling te combineren zijn.