Publieke en private investeringen in R&D hangen nauw samen

6 december 2018

Wanneer de overheidsinvesteringen in onderzoek en ontwikkeling (R&D) stijgen, stijgen de private investeringen ook. Dat concludeert de KNAW in het rapport Wederzijdse versterking, dat vanmiddag is gepresenteerd aan de minister van OCW en de staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat. Wel dreigt er concurrentie uit het buitenland. Als daar de publieke investeringen in R&D toenemen, heeft dat een aanzuigende werking op R&D van Nederlandse bedrijven.

Aanbieding rapport Wederzijdse versterking. Vlnr: Mona Keijzer, staatssecretaris EZK, Wim van Saarloos, president van de KNAW, Luc Soete, hoogleraar internationale economische betrekkingen UM en voorzitter van de commissie die het rapport schreef en minister van OCW Ingrid van Engelshoven (foto Ministerie van Economische Zaken en Klimaat)

De minister had, naar aanleiding van een motie van kamerlid Paternotte c.s., de KNAW gevraagd om na te gaan of hogere overheidsinvesteringen er toe leiden dat bedrijven minder prikkels hebben om zelf te investeren in R&D. Dat is dus niet het geval, integendeel, blijkt uit de analyse die de KNAW heeft gedaan.

Ten opzichte van het buitenland is het beeld minder rooskleurig. Weliswaar nemen de buitenlandse investeringen in R&D in Nederland toe, maar het Nederlandse bedrijfsleven investeert ook steeds meer in het buitenland. Het saldo daarvan wordt negatiever. In 2016 gaf het Nederlandse bedrijfsleven al 1,5 miljard meer uit in het buitenland dan in eigen land. Terwijl de Nederlandse publieke investeringen achterblijven bij de gestelde doelen, lijkt de aantrekkingskracht van buitenlandse overheidsinvesteringen op Nederlandse private R&D dus toe te nemen. Om investeringen in R&D uit het buitenland naar Nederland te halen en te behouden is het belangrijk dat het nationale onderzoeksbeleid een langetermijnperspectief biedt aan private bedrijven en publieke kennisinstellingen, concludeert de KNAW. Het belang van regionale centra zoals Science Parks en campussen voor onderzoek en innovatie neemt daarbij toe.

Het rapport Wederzijdse versterking. Hoe publieke en private investeringen in onderzoek en ontwikkeling samenhangen werd geschreven door een commissie onder voorzitterschap van Luc Soete, hoogleraar internationale economische betrekkingen aan de Universiteit Maastricht.