Veni-beurzen voor KNAW-onderzoekers

18 juli 2016

Zeven onderzoekers van de KNAW hebben een Veni-beurs gekregen voor hun onderzoek. Dankzij de Veni-beurs van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) kunnen zij gedurende drie jaar hun eigen ideeën verder uitwerken. Een Veni-beurs bedraagt maximaal 250.000 euro.

Fryske Akademy

Voor haar onderzoek Prate we Nederlands of pratn we Fries? krijgt Marjoleine Sloos van de Fryske Akademy een Veni-beurs.

In het Nederlands wordt de slot -n meestal weggelaten. In het Fries wordt de slot -n uitgesproken maar de stomme e weggelaten. Hoe houden tweetalige Fries-Nederlands sprekers die twee regels uit elkaar? Het project speelt zich af op het snijvlak van taalregels (grammatica) en woordopslag (lexicon).

Hubrecht Instituut van de KNAW

Van het Hubrecht Instituut van de KNAW krijgen Devanjali Dutta en Suzan Ruijtenberg een Veni-beurs:

  • Devanjali Dutta voor haar onderzoek Dissecting the complex interplay between the human host and gut microbiome in 3D organoid culture systems. 

    Ziekten in ons maagdarmstelsel worden beïnvloed door de aanwezige darmflora. Gebruik makend van gekweekte weefsels, zogenaamde ‘mini-guts’of órganoids, wil ik onderzoeken hoe fluctuaties ervan invloed hebben op de afweer en chronische ontstekingen. Onderzocht zal ook worden hoe deze darmflora de ontwikkeling van kanker beïnvloedt via directe effecten op de weefselhomeostase.
  • Suzan Ruijtenberg voor haar onderzoek Eiwitsynthese zichtbaar maken in levende cellen

    De eiwitniveaus in een cel bepalen hoe een cel functioneert. Deze niveaus moeten dus strikt gereguleerd worden omdat zelfs kleine verschillen al grote gevolgen kunnen hebben. De onderzoekers gaan voor het eerst eiwitsynthese in levende, menselijke cellen zichtbaar maken om daarmee inzicht te verkrijgen in de mechanismen die eiwitsynthese reguleren.

Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis (IISG-KNAW)

Pepijn Brandon, verbonden aan de Vrije Universiteit en aan het IISG-KNAW, krijgt een Veni-beurs voor zijn onderzoek Marinewerven: Laboratoria voor industrieel kapitalisme.

Marinewerven speelden in de achttiende en negentiende eeuw en vooraanstaande rol bij de invoering van industriële productiemethoden. De grote staatsbedrijven liepen technologisch vaak voor op privéóndernemingen. Ze maakten daarbij niet alleen gebruik van loonarbeiders, maar ook van dwangarbeiders en slaven. Dit werpt nieuw licht op de geschiedenis van industrieel kapitalisme.

Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KITLV-KNAW) 

Wouter Veenendaal, verbonden aan de Universiteit Leiden en aan het KITLV-KNAW, krijgt een Veni voor het project Het verklaren van politieke stabiliteit in kleine staten.

Waarom hebben kleine landen stabielere politieke systemen dan grote landen, ondanks de zwakte van politieke structuren en de sterk persoonsgerichte politiek? Veenendaal onderzoekt het effect van kleinschaligheid en informele relaties op de politieke stabiliteit en analyseert hoe persoonlijke relaties kunnen bijdragen aan de afwezigheid van politieke crises en geweld.

Meertens Instituut

Bij het Meertens Instituut gaat er een Veni-beurs naar Lisa Bylinina. Lisa doet onderzoek naar getalsconcepten in taal.

In alle culturen denken mensen op een vergelijkbare manier over getallen, maar ze spreken er anders over in verschillende talen. Dit project verzamelt data over de verscheidene realisaties van getalsconcepten in de grammatica’s van talen wereldwijd en vindt patronen en manieren om de kloof tussen taal en getalscognitie te dichten.

Nederlands Instituut voor Ecologie (NIOO-KNAW)

Alena Gsell van het NIOO-KNAW krijgt een Veni voor haar onderzoek Verstrengelde vijanden: parasieten gevangen in het voedselweb:

Parasieten komen veelvuldig voor in de natuur, maar daar wordt bij onderzoek naar voedselwebben nauwelijks rekening mee gehouden. Met behulp van lange termijn data en laboratorium-experimenten
ga ik onderzoeken hoe parasieten de concurrentie tussen gastheren veranderen en hoe predatie en diversiteit van potentiële gastheren de verspreiding van ziektes beïnvloeden.

Veni 2016

In totaal werden 158 Veni-beurzen toegekend. 1056 Onderzoekers dienden een aanvraag in. De wetenschappers gaan onderzoek doen naar uiteenlopende onderwerpen, zoals humor in de literatuur van de Engelse Reformatie, het bouwen van nanostructuren in levende cellen en een nieuwe immuuntherapie voor darmkanker.

Met de 158 Veni-beurzen investeert NWO in totaal 39,5 miljoen euro in vrij en nieuwsgierigheidsgedreven onderzoek. Veni maakt, samen met Vidi en Vici, onderdeel uit van de Vernieuwingsimpuls van NWO.