Wetenschap en de verkiezingen van 2021

11 maart 2021

Er moet meer geld komen voor wetenschap, daarover waren de zes politieke partijen op het KNAW-Verkiezingsdebat op 17 februari het eens. Maar ze konden elkaar niet vinden in antwoorden op de vervolgvragen: hoeveel meer geld er nodig is, wie dat moet betalen en waar dat extra geld naartoe zou moeten.

Bekijk het debat op ons YouTube-kanaal. Klik hier om de video op YouTube te openen.


In debatcentrum Nieuwspoort discussieerden zes zittende Kamerleden onder leiding van NOS-journalist Lucella Carasso over de wetenschapsplannen van hun partijen voor de komende vier jaar. Het debat was aanvankelijk georganiseerd door wetenschapsfinancier NWO, na een serverhack bij die organisatie nam de KNAW de organisatie over.

Financiering in de wetenschap

'Het bedrijfsleven moet meer investeren in R&D,' stelde Mustafa Amhaouch (CDA). Het huidige kabinet heeft volgens hem met initiatieven als het Groeifonds namelijk al stevig geïnvesteerd in onderzoek. Roelof Bisschop (SGP) was dat niet met hem eens. ‘Financiering is op dit moment een belangrijke bottleneck’, zei hij. Hij noemde het voorstel van de KNAW voor rolling-grantfonds om jonge onderzoekers te helpen een fantastisch plan. Dennis Wiersma (VVD) zei dat ook zijn partij wil meer geld voor vrij onderzoek, maar noemde ondanks aandringen van presentator Carasso geen bedragen. Kennis heeft daarnaast ook economische waarde, voegde hij toe. 'We moeten voorzichtig zijn met welke kennis we waar delen.'

Ongebonden onderzoek en onafhankelijke onderzoekers

Ook Eppo Bruins (ChristenUnie) pleitte voor meer ruimte voor ongebonden onderzoek. 'Waar meer ruimte voor moet komen: dat als je een gek idee hebt bij de koffie-automaat, je het gewoon kan gaan onderzoeken.' Wetenschappers in talkshows kunnen daarentegen niet op zijn goedkeuring rekenen: hij was niet gelukkig dat RIVM-baas Jaap van Dissel getuigde in een rechtzaak over de avondklok. Niels van den Berge (GroenLinks) vond dat wel logisch, gezien de expertise van Van Dissel. ‘De waardering voor wetenschap is verder gegroeid. Het is juist belangrijk dat wetenschappers vaak op tv komen. Ze  moeten wel onafhankelijk kunnen blijven opereren,' zei hij.

Werkdruk in de wetenschap

Ook werkdruk van wetenschappers was een belangrijk thema. Paul van Meenen van D66 sprak over het waarderen van wetenschappers op andere indicatoren dan aantallen publicaties. ‘Erkennen en waarderen staat in de kinderschoenen, maar is een hoopvol signaal. We moeten af van de werkweek van een onderzoeker. Nu ziet dat er zo uit: doordeweeks bezig zijn met onderzoek en onderwijs, in het weekend bezig met de volgende aanvraag.'