Verkenning ‘Talen in Nederland – Talen voor Nederland’

Het doel van de verkenning is een coherente visie te formuleren op de positie van taal en cultuur in de Nederlandse samenleving, binnen en buiten de wetenschap en binnen en buiten het onderwijs. De centrale vraag is welke kennis van talen en culturen Nederland nodig heeft in het bedrijfsleven, bij de overheid, bij maatschappelijke organisaties en bij kennisinstellingen.

Aanleiding en positionering

De rol van kennis van talen en culturen is aan grote veranderingen onderhevig. Factoren die hierop van invloed zijn, zijn onder meer de groeiende meertaligheid in de Nederlandse samenleving, diplomatieke, militaire en handelsmissies naar alle continenten, nieuwe vormen van migratie en een veranderende wereldeconomie. Bestuur, politiek, onderwijs en wetenschap kunnen deze grote veranderingen nauwelijks bijbenen. De vooraanstaande positie van Nederland in Europa en mondiaal, bijvoorbeeld op economisch en diplomatiek vlak, in het verleden ondersteund door een brede talenkennis, dreigt hierdoor te eroderen.

De positie van met name de kleine talen aan de universiteiten is reeds in diverse rapporten besproken (bijvoorbeeld in de rapporten van de commissie-Staal 1991, de commissie-Vonhoff 1994, de commissie-Gerritsen 2002, de commissie-Cohen 2008 en de commissie-Thomassen 2015). Hierbij ging het om de positie van –  soms in hun voortbestaan bedreigde ­– universitaire opleidingen.

De KNAW kiest met deze verkenning veeleer voor een brede maatschappelijke benadering:

  • Welke kennis op het gebied van taal en cultuur is belangrijk voor Nederland en hoe kan die behoefte worden verankerd in onderwijs, onderzoek en bijvoorbeeld ontwikkeling van ondersteunende taaltechnologie?

De verkenning moet analyses leveren op basis waarvan actoren in diverse maatschappelijke sectoren taalbeleidskeuzes kunnen maken. De verkenning zal zodoende bijdragen aan de bredere discussie op het gebied van de talen in de verschillende sectoren.

Taken

De commissie heeft de volgende taken:

  1. het inventariseren van noden en wensen met betrekking tot kennis van talen en culturen in Nederland en voor Nederland
  2. het in kaart brengen van de huidige en de gewenste situatie in het onderwijs
  3. het doen van concrete aanbevelingen op grond van 1. en 2.

Looptijd

Het verkenningsrapport wordt – na review – in de eerste helft van 2017 aangeboden aan het bestuur van de KNAW.