Werken voor de wetenschap

Deze keer in Werken voor de wetenschap Hanno Brand en Marit Bijlsma van de Fryske Akademy. Hanno is er directeur en Marit grant officer. De Fryske Akademy zet zich in voor fundamenteel en toegepast wetenschappelijk onderzoek naar de Friese taal, geschiedenis en cultuur.

Marit Bijlsma

Grant officer bij de Fryske Akademy en de KNAW (vier dagen per week bij Fryske Akademy en één dag in Amsterdam. Marit ondersteunt de onderzoekers bij het aanvragen van subsidies bij bijvoorbeeld NWO of in Europa. Geboren in 1989 in Burgum (Fryslân).

Wat is er mooi aan het werken bij de Fryske Akademy / KNAW?
‘Hier werken is voor mij heel bijzonder. Het is eigenlijk één grote familie doordat de Fryske Akademy zo sterk geworteld is in de samenleving, met pakweg 300 leden en zo’n 1.700 donateurs. Ik werk ook één dag per week voor de hele KNAW, vanuit Amsterdam. Daar heb ik te maken met alle instituten. Spannend, en het verbreedt je horizon.’ 

Wat wilde u als kind worden?
‘Ik was een echt paardenmeisje, dus wilde ik dierenarts worden. Maar toen ik wat ouder werd, realiseerde ik mij dat dieren opereren niets is voor mij. Neelie Kroes was de aanleiding om mij verder te gaan verdiepen in de Europese politiek en het Europese subsidielandschap. Ik ben European Studies gaan studeren in Maastricht. Ja, en daarna kwam die vacature bij de Fryske Akademy. Een buitenkans qua baan, en ook terug naar Friesland. Paardrijden doe ik trouwens nog steeds. In augustus deed ik nog mee aan de Friese Kampioenschappen Dressuur.’ 

In 2018 is Leeuwarden culturele hoofdstad van Europa. Het kernthema is: naar een ‘Iepen Mienskip’ (open gemeenschap). Wat merk je bij de Fryske Akademy van die Iepen Mienskip?
‘Op de Akademy zijn we erg betrokken bij wat er gebeurt in de samenleving. Zo hebben we op initiatief van collega Kobe Flapper een grote kledinginzamelactie georganiseerd voor de vluchtelingen in Griekenland. Op 25 januari hadden we een grote vrachtwagen vol.’ 

Welk recent onderzoek(-sresultaat) heeft u verbaasd?
‘Waar ik me zorgen over maak is de klimaatverandering. Daarom viel een onderzoek van de Universiteit Leiden mij op. Grote delen van Europa krijgen in de toekomst waarschijnlijk vaker last van stroomstoringen als gevolg van klimaatverandering. De productie van elektriciteit komt onder druk komt te staan door een tekort aan water. Interessant om voor dat probleem oplossingen te zoeken.’ 

Het wordt steeds moeilijker om geld te vinden voor fundamenteel onderzoek. Wat zou volgens u beter kunnen?
‘Laat instellingen zelf kiezen waarin ze willen excelleren. Het zou een idee kunnen zijn om de eerste geldstroom te vergroten. Bij het aantrekken van externe financiering moet vaak "eigen geld" worden bijgelegd, waardoor er dan nog minder ruimte is voor fundamenteel onderzoek. De derde geldstroom zou iets extra’s moeten zijn naast dat fundamentele onderzoek. Daarmee kun je onderzoekers prikkelen richting toepassing, internationalisering enzovoort. Daar zou de competitie om moeten zijn.’

Als uw instituut een miljoen kreeg, waar zou u dat geld dan het liefste aan besteden?
‘Ik zou het niet aan iets specifieks besteden, maar er een fonds van maken om onderzoeksprojecten te matchen die je al voor een deel extern gefinancierd hebt. Eventuele financiële opbrengsten uit die projecten kunnen dan weer terugvloeien in dat fonds. Wetenschappers weten niet altijd dat ze goud in handen hebben met hun onderzoeksresultaten. Je moet bij onderzoeksresultaten eigenlijk altijd kijken: “wie kan hier wat mee?” 

Bij welk ander KNAW-instituut zou u (weer) eens een kijkje willen nemen?
‘Ik ben bij alle instituten geweest, en vind het lastig om een voorkeur uit te spreken. Maar ik zou nog wel een keer bij het NIOO langs willen. Dat instituut is zo groot, ik heb daar lang nog niet alles gezien.’ 

De KNAW is o.a. de stem en het geweten van de wetenschap. En pleitbezorger van fundamenteel onderzoek. Maar waarmee zou de KNAW nog meer aan de slag moeten?
‘Wetenschapseducatie vind ik heel belangrijk. Want het is toch "jong geleerd, oud gedaan". Het initiatief van De Jonge Akademie, om samen met pabostudenten lessen over wetenschap en kritisch denken te ontwikkelen, vind ik prachtig. En bijvoorbeeld zo’n citizen-scienceproject van het Westerdijk Institute: Wereldfaam, een schimmel met je naam, wat een geweldig idee!’



Interviews: Carel Jansen