Reglement verkiezing en benoeming gewone en buitenlandse leden van de KNAW

Het bestuur van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen, gelet op artikel 3.5, tweede lid, van het Reglement van de KNAW, besluit tot vaststelling van het Reglement verkiezing en benoeming gewone en buitenlandse leden van de KNAW.

Artikel 1 Begripsomschrijvingen

1. De begrippen in dit reglement die tevens voorkomen in het Reglement van de KNAW, hebben dezelfde betekenis als in laatstgenoemd reglement.

Artikel 2 Leden KNAW

1. De KNAW kent gewone leden, buitenlandse leden en correspondenten, de laatste voor zover zij gekozen en benoemd zijn vóór 1 mei 2011 en voor zover zij blijven voldoen aan de vereisten voor het correspondentschap zoals deze golden voor 1 mei 2011.

2. De benoeming van de leden van de KNAW, zoals geregeld in artikel 3.5, tweede lid, van het Reglement KNAW, vindt plaats overeenkomstig de procedure zoals neergelegd in dit reglement.

Artikel 3 Nominatie gewone leden

1. Tot gewoon lid zijn op grond van wetenschappelijke verdiensten benoembaar personen die hun werkzaamheden hoofdzakelijk in Nederland verrichten en die op de datum van benoeming de leeftijd van 67 jaar nog niet hebben bereikt.

2. Voor de jaarlijks te bezetten plaatsen voor de gewone leden kunnen door de volgende personen en instellingen nominaties worden ingediend:

a. drietallen van gewone KNAW-leden;
b. colleges van bestuur van bekostigde Nederlandse universiteiten;
c. Raad van Bestuur van NWO;
d. Algemeen directeur van de KNAW;
e. Bestuur Landelijk Netwerk Vrouwelijke Hoogleraren;
f. bestuur van De Jonge Akademie.

3. Nominaties kunnen na de jaarlijkse verzonden oproep vanuit de KNAW in mei worden ingediend vóór 1 september daaropvolgend.

4. Ten aanzien van de in het tweede lid van dit artikel genoemde nominatoren geldt het navolgende:

a. De in het tweede lid onder a van dit artikel genoemde drietallen van gewone leden mogen onbeperkt personen voordragen voor de domeinen dan wel de domein overschrijdende plaatsen;
b. De in het tweede lid onder b van dit artikel genoemde colleges van besturen van bekostigde Nederlandse universiteiten mogen ieder per domein één persoon voordragen en ieder één voor een domein overschrijdende plaats waarbij geldt dat de persoon die voorgedragen wordt, werkzaam is bij de desbetreffende universiteit;
c. De in het tweede lid onder c en d van dit artikel genoemde Raad van Bestuur van NWO en algemeen directeur van de KNAW mogen ieder één persoon in totaal voordragen waarbij geldt dat de persoon die voorgedragen wordt, werkzaam is bij respectievelijk een instituut van NWO en een instituut van de KNAW;
d. De overige in het eerste lid genoemde tot nominatie gerechtigden mogen elk één persoon in totaal voordragen.

5. Ten aanzien van de in het tweede lid onder a van dit artikel genoemde drietallen geldt het navolgende:

a. Ten minste twee van de drie leden dienen aan een andere universiteit of andere instelling voor wetenschappelijk onderzoek te zijn verbonden of, in het geval van leden die op dat moment de leeftijd van 67 jaar hebben bereikt voor het laatst verbonden te zijn geweest.
b. Ten minste twee van de drie leden dienen aan een andere universiteit of andere instelling voor wetenschappelijk onderzoek dan de voorgedragen persoon te zijn verbonden of, in het geval van leden die de op dat moment de leeftijd van 67 jaar hebben bereikt, voor het laatst verbonden te zijn geweest.
c. Leden van het bestuur van de KNAW en leden van de in artikel 5 van dit reglement genoemde domeinjury mogen geen nominaties (mede-)indienen.

Artikel 4 Nominatie buitenlandse leden

1. Tot buitenlands lid zijn op grond van wetenschappelijke verdiensten benoembaar personen die hun hoofdaanstelling niet in Nederland hebben en die op de datum van benoeming de leeftijd van 67 jaar nog niet hebben bereikt. Indien een buitenlands lid zijn werkkring voor een periode langer dan twee jaar hoofdzakelijk in Nederland heeft, wordt het buitenlands lidmaatschap voor de duur van zijn werkkring in Nederland omgezet in het gewone lidmaatschap.

2. Voor de jaarlijks te bezetten plaatsen voor ten hoogste één buitenlands lid per domein, kunnen de in artikel 3 tweede lid onder a genoemde drietallen van gewone leden nominaties indienen. Het bepaalde in artikel 3 leden drie, vier en vijf is van overeenkomstige toepassing.

Artikel 5 Samenstelling domeinjury

1. Ieder domein kent een domeinjury die belast is met de beoordeling van nominaties voor nieuwe leden voor het desbetreffende domein en dienaangaande een voordracht doet. De voordracht zal, nadat het bestuur van de KNAW de voordracht heeft goedgekeurd overeenkomstig artikel 7, ter stemming worden gebracht.

2. Een domeinjury bestaat uit minimaal zes en maximaal negen leden, onder wie de voorzitter, die afkomstig zijn uit het desbetreffende domein. Bij de samenstelling van een domeinjury wordt rekening gehouden met spreiding over de vakgebieden die behoren tot dat domein, spreiding over de universiteiten of andere instellingen voor wetenschappelijk onderzoek, en man-vrouwverhouding.

3. De voorzitter en de overige leden van de domeinjury worden, op voordracht van het domeinbestuur van het desbetreffende domein, door het bestuur van de KNAW benoemd voor de duur van drie selectierondes en zijn eenmalig herbenoembaar voor een volgende duur van drie selectierondes. Zij hebben op het moment van benoeming of herbenoeming de leeftijd van 67 jaar nog niet bereikt.

4. Het lidmaatschap van een domeinjury is onverenigbaar met de functie van lid van een domeinbestuur of lid van het bestuur van de KNAW.

5. Voor de beoordeling van nominaties voor nieuwe leden voor de domein overschrijdende plaatsen wordt de jury als volgt samengesteld. De vier voorzitters van de in het eerste lid van dit artikel genoemde domeinjury’s vormen samen met een door het bestuur aan te wijzen technisch voorzitter de jury. Het bepaalde in de leden drie en vier van dit artikel is van overeenkomstige toepassing.

Artikel 6 Werkwijze domeinjury

1. Ten aanzien van de vervulling van de te bezetten plaatsen voor het gewoon lidmaatschap alsmede voor het buitenlands lidmaatschap stelt een domeinjury op basis van de ingediende nominaties voor het desbetreffende domein dan wel de domein-overschrijdende plaatsen een voordracht op overeenkomstig het bepaalde in dit artikel. De voordracht bevat per te bezetten plaats één persoon.

2. Alvorens een domeinjury tot haar voordracht komt, biedt zij de gewone leden van het desbetreffende domein die op het moment van stemmen de leeftijd van 67 jaar nog niet hebben bereikt, de gelegenheid om te stemmen over de wetenschappelijke statuur van de genomineerde kandidaten voor het desbetreffende domein. Er kan ‘voor’, ‘tegen’ of ‘blanco’ worden gestemd. De stemmingsuitslag is rechtsgeldig, indien blijkt dat ten minste de helft van de stemgerechtigde leden plus één een stem heeft uitgebracht.

3. De stemgerechtigde leden bespreken de uitslag van de stemming en stellen een advies op voor de domeinjury voor iedere kandidaat waarvan minimaal twee derde van de geldig uitgebrachte stemmen exclusief de blanco uitgebrachte stemmen vóór is uitgebracht. In het advies wordt in ieder geval aandacht besteed aan de unieke wetenschappelijke bijdrage van de kandidaat aan het vakgebied, met in begrip van een schets van het beoordelingskader in het betreffende vakgebied.

4. De domeinjury beoordeelt op basis van het advies van de leden als bedoeld in het derde lid van dit artikel, de verdiensten van de kandidaat op het gebied van wetenschappelijk onderzoek en de prestaties op het gebied van onderwijs en impact en besteedt ook aandacht aan de volgende aspecten:

a. de mate van verwachte betrokkenheid bij de forum- en adviesfunctie van de KNAW;
b. gelijkmatige spreiding van kandidaten over de verschillende wetenschapsgebieden binnen het domein;
c. regionale spreiding wat betreft wetenschappelijke organisaties waar de leden van het desbetreffende domein werkzaam zijn;
d. diversiteit wat betreft gender, en culturele achtergrond;
e. de argumentatie om kandidaten voor te dragen die op 1 januari van het jaar van benoeming zestig jaar of ouder zijn.

Alvorens de domeinjury op basis van haar beoordeling tot een gemotiveerde voordracht komt, worden de voor te dragen kandidaten bij voorkeur ter consultatie voorgelegd aan minimaal drie (internationale) referenten.

5. De gemotiveerde voordracht van de domeinjury als bedoeld in het vierde lid van dit artikel wordt uiterlijk 15 maart aan het bestuur van de KNAW voorgelegd.

6. In alle gevallen van stemming door een domeinjury geschiedt de besluitvorming bij meerderheid van stemmen.

Artikel 7 Taak bestuur KNAW

1. Het bestuur van de KNAW toetst vóór 1 april de voordracht van de domeinjury. Het bestuur beoordeelt of de domeinjury de procedure zoals neergelegd in dit reglement correct en volledig heeft gevolgd. Indien dit het geval is, keurt het bestuur de voordracht goed. Indien de procedure niet correct en/of volledig is gevolgd, kan het bestuur besluiten om de voordracht af te keuren en de desbetreffende plaats(en) voor dat jaar onbezet te laten.

2. Na goedkeuring door het bestuur vinden de verkiezingen plaats, overeenkomstig het bepaalde in artikel 8 van dit reglement.

Artikel 8 Verkiezing

1. De stemmingen over de voordracht van nieuwe leden vinden plaats uiterlijk binnen twee weken nadat het bestuur van de KNAW de voordracht heeft goedgekeurd.

2. De stemmingen vinden online plaats.

3. Er kan ‘voor’, ‘tegen’ of ‘blanco’ worden gestemd.

4. Stemgerechtigd zijn de gewone leden.

5. De stemmingsuitslag is rechtsgeldig, indien blijkt dat ten minste de helft van de stemgerechtigde leden plus één een stem heeft uitgebracht.

6. Indien de in lid vijf van dit artikel genoemde meerderheid niet wordt gehaald, wordt een nieuwe stemmingsronde uitgeschreven. Wanneer blijkt dat bij deze nieuwe stemmingsronde opnieuw minder dan de helft plus één van de stemgerechtigde leden een stem heeft uitgebracht, kan niettemin de stemmingsuitslag rechtsgeldig worden verklaard door een jurist van de KNAW.

7. Een kandidaat is gekozen, als ten minste twee derde van de geldig uitgebrachte stemmen vóór is uitgebracht. Blanco stemmen tellen niet mee bij het bepalen van deze meerderheid.

Artikel 9 Bekendmaking en installatie

1. Bekendmaking van de nieuw gekozen gewone leden en buitenlandse leden vindt medio mei plaats.

2. De nieuw gekozen gewone leden en buitenlandse leden worden geïnstalleerd tijdens een openbare bijeenkomst van de KNAW.

Artikel 10 Onvoorziene gevallen

1. In gevallen waarin dit reglement niet voorziet, is het bestuur bevoegd een beslissing te nemen.

Artikel 11 Citeertitel en inwerkingtreding

1. Dit reglement kan worden aangehaald als ‘Reglement verkiezing en benoeming gewone en buitenlandse leden van de KNAW’.

2. Dit reglement treedt in werking op 1 maart 2017 en vervangt het ‘Reglement verkiezing gewone en buitenlandse leden KNAW’ zoals vastgesteld op 1 mei 2011.

Dit reglement is vastgesteld door het bestuur op 27 februari 2017 en gewijzigd op 27 maart 2018, 24 oktober 2019,  31 maart 2020 en 21 september 2021.