Xiaowei Zhuang

De Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen heeft de Dr. H.P. Heinekenprijs voor Biochemie en Biofysica 2018 toegekend aan professor Xiaowei Zhuang, hoogleraar fysica, chemie en chemische biologie aan de Harvard University in Cambridge (Verenigde Staten).

Kijken naar het gedrag van moleculen in de levende cel 

Xiaowei Zhuang krijgt de Dr. H.P. Heinekenprijs voor de Biochemie en Biofysica voor het ontwikkelen van hoge-resolutie beeldvormende technieken en het gebruik daarvan bij het vinden van antwoorden op fundamentele biologische vraagstukken. 

Xiaowei Zhuang gebruikt revolutionaire beeldvormende technieken als vensters op wat zich in het binnenste van levende cellen afspeelt, op een schaal van individuele moleculen. Mede dankzij het baanbrekende werk van haar en haar medewerkers is het dezer dagen mogelijk om beelden te maken van virusdeeltjes, RNA-moleculen en cytoskeletdraden in levende cellen, en zo hun gedrag op de voet te volgen.

Aan de basis van haar werk lag de ontwikkeling van STochastic Optical Reconstruction Microscopy (STORM), een van de eerste en meeste gebruikte technieken om op grote schaal beelden te maken met 'super-resolutie': scherper dan eeuwenlang mogelijk was met lichtmicroscopen vanwege fundamentele kenmerken van lichtgolven.

Door gebruik te maken van fluorescerende chemicaliën die op uiteenlopende momenten lichtpulsjes uitzenden, kan STORM de plaats van individuele moleculen op verschillende tijdstippen reconstrueren, en zo plaatjes genereren waarvan voor die tijd slechts kon worden gedroomd.

De publicatie van Zhuang’s ontdekking van STORM, in 2006, was één van de mijlpalen in de opkomst van super-resolutie-microscopie. Zhuang zelf loopt nu mee voorop om die technieken toe te passen, en te gebruiken om langverwachte antwoorden te vinden op oude, fundamentele vragen over de machinerie van biologische cellen. 

Persfoto's

    
Download foto's van hoge resolutie door op de thumbnails hierboven te klikken. Vermeld bij gebruik van een foto: Jussi Puikkonen/KNAW.