John R. Anderson (1947), Verenigde Staten

John R. Anderson (1947), Verenigde Staten, ontving de Dr. A.H. Heinekenprijs voor de Cognitiewetenschap 2006 voor zijn baanbrekende theorie van de menselijke cognitie.

John AndersonRond 1980 slaagde de psycholoog John R. Anderson erin een theorie te ontwikkelen waarin voor het eerst de verschillende mechanismen en processen die aan intelligente gedragingen ten grondslag liggen, geïntegreerd zijn. Deze kwantitatieve ('computationele') theorie van de menselijke cognitie, bekend onder de naam Adaptive Control of Thought (ACT), onderscheidt een aantal elementaire cognitieve functies, zoals 'vergelijk', 'kies', en 'doe'. Die maken weer deel uit van complexere, onderling samenwerkende onderdelen (modules), waaronder een die reageert op visuele informatie, een geheugenmodule voor feiten ('know that') en een voor procedures ('know how'). Andersons werk heeft grote invloed op een veelheid aan onderzoeksterreinen, van neurocognitie tot besliskunde, en is toegepast in gedragsonderzoek over onder meer aandacht, leren en probleem oplossen. Maar de theorie blijkt ook nauwkeurige, toetsbare voorspellingen te doen over de cognitieve activiteit die zich in de hersenen afspeelt. Praktische toepassingen zijn er in de ergonomie en het computerondersteund onderwijs. Zo ontwikkelde Anderson een veelgeroemde, zeer effectieve 'math tutor' voor schoolwiskunde.

Enkele belangrijke publicaties

Anderson, J.R., The architecture of cognition, Cambridge, MA: Harvard University Press, 1983
Anderson, J.R., The adaptive character of thought, Hillsdale, NJ: Erlbaum, 1990
Anderson, J.R., Lebiere, C., The atomic components of thought, Mahwah, NJ: Erlbaum, 1998 
Anderson, J.R., Bothell, D., Byrne, M.D., Douglas, S., Lebiere, C., Qin, Y., An integrated theory of the mind, Psychological Review 111, 1030-1060, 2004
Anderson, J.R., Human symbol manipulation within an integrated cognitive architecture, Cognitive Science 29, 313-341, 2004 

Over de prijswinnaar

John Robert Anderson is geboren in 1947 in Vancouver (Canada). Tegenwoordig bezit hij de Amerikaanse nationaliteit. Hij behaalde in 1968 een B.A. aan de University of British Columbia en promoveerde in 1972 aan Stanford University. Na enkele kortere verbintenissen met Yale University en de University of Michigan werd hij in 1978 aan Carnegie Mellon University benoemd tot hoogleraar psychologie en vanaf 1983 tevens tot hoogleraar computerwetenschap. Sinds 2002 bekleedt hij er de prestigieuze Richard King Mellon Chair of Psychology and Computer Science.
Vanaf de aanvang van zijn carrière heeft hij veel erkenning gekregen voor zijn werk. Zo ontving hij de Early Career Award van de American Psychological Association (APA) in 1978, de Distinguished Scientific Career Award van diezelfde APA in 1994, en de David E. Rumelhart Prize in 2004. In 1999 werd hij benoemd tot Fellow van de American Academy of Arts and Sciences en in hetzelfde jaar werd hij tevens lid van de National Academy of Sciences, waarvan hij sinds 2001 de sectie Psychologie voorzit.
Anderson heeft inmiddels zo'n driehonderd publicaties op zijn naam staan. Ook in het maatschappelijk debat laat hij zich met gezag horen, bijvoorbeeld met zijn pleidooi voor het verhogen van de wetenschappelijke eisen aan onderwijsresearch.

Laudatio

icon_downl_generiek.gifEngels

icon_downl_generiek.gifNederlands

Artikel

icon_downl_generiek.gifHoe wij nieuwe dingen weten; Dr. A.H. Heinekenprijs voor de Cognitiewetenschap voor John Anderson (pdf), interview door Rik Smits

Video

icon_video_bruin.gifVideo-interview met John Anderson