Bescherming na COVID-19

Op deze pagina treft u de vragen aan over de vaccinatie en het coronavirus in de rubriek 'Bescherming na COVID-19'.

Vraag 1

Er zijn in Nederland al meer dan 800.000 mensen die besmet zijn geraakt en genezen. Zij zijn zeer goed beschermd; veel minder dan 1% is tot nu toe herbesmet. Zij hoeven toch (voorlopig) geen vaccinatie te ondergaan, want ze zijn beter beschermd dan de gevaccineerden, zou je denken?

Het loont niet om voor vaccinatie bij iedereen antistoffen te bepalen. Vooralsnog wordt aangeraden gewoon te vaccineren.

Vraag 2

Hoe komt het dat bij bepaalde mensen antistoffen tegen het COVID-19 virus niet aan te tonen is in het bloed na een doorgemaakte infectie?

Sommige mensen maken een lichte vorm van COVID door. Een goede natuurlijke immuniteit of een zeer sterke cellulaire afweerreactie zouden daarvoor een reden kunnen zijn. Deze komen dan niet toe aan het maken van veel antistoffen.

Vraag 3

Waarom wordt ervan uitgegaan dat mensen die de ziekte hebben doorgemaakt en daardoor antistoffen hebben, minder weerbaar zijn of beschermd zijn dan iemand die gevaccineerd is?

De antistoffen bij mensen die al COVID gehad hebben werken prima, net zo goed als antistoffen die door vaccin zijn opgewekt. Het kan zijn dat er niet veel antistoffen zijn aangemaakt na infectie. In die gevallen zullen er meer komen na vaccinatie en langer bescherming bieden. Dat iedereen toch gevaccineerd wordt is dus meer pragmatisch, omdat je anders ook nog eens iedereen moet gaan testen. 

Vraag 4

Kunnen jullie me uitleggen waarom je na een doorgemaakte coronabesmetting alsnog een vaccin nodig hebt? Je afweer en geheugen zijn dan toch al geactiveerd?

De antistoffen bij mensen die al COVID gehad hebben werken prima, net zo goed als antistoffen die door vaccin zijn opgewekt. Het kan zijn dat er niet veel antistoffen zijn aangemaakt na infectie. In die gevallen zullen er meer komen na vaccinatie en langer bescherming bieden. Dat iedereen toch gevaccineerd wordt is dus meer pragmatisch, omdat je anders ook nog eens iedereen moet gaan testen. 

Vraag 5

Ik hoorde jullie zeggen dat een vaccin een betere bescherming zou bieden dan wanneer je dit virus hebt ondergaan. Waar wordt dit op gebaseerd? Ik heb namelijk collega's die nu al maanden geleden het virus hebben doorgemaakt en nog steeds antistoffen in hun lichaam hebben. Waarom zou je deze mensen willen vaccineren? Als je niet met zekerheid kan zeggen (aldus het CBG) wat de duur van van bescherming zal zijn, dat nog niet duidelijk is je met een vaccinatie andere mensen niet kan besmetten door het over te dragen, wat deze manier van vaccineren via een mRNa dat moet reageren op lichaamseigen (spier)eiwit voor mogelijke consequenties kan hebben? Mijns inziens klinkt dit als het creëren van een auto-immuunziekte; je zorgt dat het lichaam lichaamseigen eiwit gaat gebruiken wat als spike-eiwit gaat functioneren op een responsor.

Vaccineren is in feite weinig anders dan een bacterie- of virusinfectie nadoen op een wijze die niet al te schadelijk is. Het is dus goed mogelijk dat de antilichamen (en T-cellen) die opgewekt zijn bij de eerste infectie door COVID, voldoende zijn om een nieuwe infectie te controleren. Maar het hoeft niet en dan zou een extra vaccinatie kunnen helpen.
Wat de tweede vraag betreft: het is een misvatting dat er antistoffen gemaakt worden tegen lichaamseigen spiercellen. De antistoffen zijn gericht tegen een viraal eiwit dat (net als bij de infectie) gemaakt wordt door de cellen van de gastheer. Er is geen reden om aan te nemen dat er auto-immuunziekte ontstaat.

Vraag 6

Is voor personen die een corona-infectie hebben doorlopen en doorstaan een vaccinatie nog steeds wenselijk/ noodzakelijk?

Dat wordt wel aanbevolen, omdat onduidelijk is hoe goed en voor hoe lang de immuniteit is opgebouwd tegen de eerdere infectie. De vaccinatie kan helpen om een hoge mate van wellicht langdurige immuniteit op te bouwen.

Vraag 7

In welke mate is vaccinatie nog nuttig als iemand een bewezen COVID infectie heeft gehad en 1/2 jaar later nog antilichamen heeft?

Theoretisch zou je er dan van uit mogen gaan dat iemand nog beschermd is. Toch zou ik zelf dan wel gevaccineerd willen worden, omdat je dan twee extra booster doses van virale antigenen krijgt,  waardoor waarschijnlijk nog hogere titers antilichamen ontstaan met een langer immunologisch geheugen.

Vraag 8

Is het mogelijk dat de kans op ernstige COVID-19 wordt verhoogd wanneer je het vaccin krijgt op het moment dat je besmet bent met SARS-CoV-2? Bijvoorbeeld een grotere kans op een uit de hand gelopen immuunreactie?

Van ernstiger COVID op basis van zogenaamde immune enhancement is tot dusver niets gebleken. Men was hier terecht beducht voor. Personen die duidelijk ziek zijn mogen op dat moment niet gevaccineerd worden. Als iemand met een asymptomatische infectie met SARS-CoV-2 gevaccineerd wordt is het gevaar van immune enhancement door extra vaccin-geinduceerde antistoffen zeer klein.

Vraag 9

Is in beschreven vaccinstudies ook gekeken of de bijwerkingen vergelijkbaar zijn in mensen die wel of geen eerdere COVID-infectie hebben doorlopen?

Dit nog niet onderzocht. Er is een kleine kans dat  vooral de lokale onsteking na de eerste vaccindosis iets sterker zal zijn bij iemand die eerder besmet is geweest. Zo komt het vaak voor dat de locale onsteking na de tweede vaccin dosis iets sterker is dan na de eerste dosis, maar die is nog steeds zeer acceptabel.

Vraag 10

Kunnen gevaccineerde mensen wanneer ze een milde infectie doormaken het virus nog doorgeven?

Dit is  lastig om te testen, maar de eerste rapporten lijken aan te geven dat deze transmissie ook verminderd is. Het is inderdaad zo dat het afweersysteem in het neusslijmvlies anders is dan in het bloed. Maar bepaalde vaccins laten zien dat ook het virus in de neus geëlimineerd wordt. 

Vraag 11

Moeten mensen met doorgemaakte COVID en/of positieve PCR-test ook gevaccineerd worden?

Ja,  dat is de aanbeveling  om een robuuste afweerreactie te garanderen.

Vraag 12

Na doormaken van COVID is toch geen vaccinatie nodig?

Het zal in dat geval een robuustere afweer garanderen.

Vraag 13

Hoe komt het dat er bij een percentage mensen na een doorgemaakte infectie na een aantal maanden geen antistoffen meer op te sporen zijn?

Dit is de reden om mensen die een infectie gehad hebben niet direct uit te sluiten van vaccinatie. Er zijn een heleboel mogelijke redenen waarom na een tijdje een antilichaam tegen COVID niet meer gevonden wordt. Het kan zijn dat een goede antilichaamrespons tegen COVID nooit op gang gekomen is en dat andere takken van het afweersysteem (T-cellen) het werk gedaan hebben. Het kan ook zijn een dat matige antilichaamrespons plaatsgevonden heeft. Dan verdwijnen dit soort antistoffen heel snel. Dit is de reden dat er vaak twee injecties gegeven worden om een eventuele matige afweerreactie een boost te geven.

Vraag 14

Je immuunsysteem is toch al actief geweest door besmetting met COVID? Wat is dan een robuuste afweer?

Dit is eigenlijk niet precies gedefinieerd en eerder een werkdefinitie. Een robuuste immuunrespons na vaccinatie of infectie is dat er snel en in redelijk hoge hoeveelheden antilichamen en T-cellen tegen het virus te ontdekken zijn die verdere ziekte stoppen dan wel beschermend zijn.